Słodkie, zimne, gazowane – czego nie pić?

Cola, napoje energetyczne z kofeiną, a nawet popularne ice-tea znajdują się na czarnej liście dentystów od wielu lat. Wszystko za sprawą chemii zawartej w napojach, która nie tylko podrażnia nasze zęby, ale może doprowadzić do niebezpiecznej erozji szkliwa, a w konsekwencji do próchnicy. Tymczasem statyczny Polak rocznie wypijają aż 46 l. napojów gazowanych rocznie - dane Canadean. Tylko 2 proc. zwraca uwagę na skład chemiczny napoju.

– W upalne dni nie zastanawiamy się nad tym, co pijemy. Sięgamy po napoje dające ochłodę. Tymczasem większość z nich negatywnie wpływa na nasze zęby. Słodkie, gazowane napoje zawierają niebezpieczny dla szkliwa kwas fosforowy i cytrynowy, który rozpuszcza szkliwo, podnosząc przy tym pH w ustach. Wiele z nich posiada w swoim składzie cukier w różnych postaciach, będący pożywką dla bakterii. Z kolei napoje typu ice-tea czy popularne oranżady zawierają barwniki i dodatki smakowe, które nie tylko odbarwiają nasze zęby nadając im żółty lub szary kolor, ale mogą być przyczyną reakcji alergicznych w jamie ustnej – wyjaśnia lek. stom. Wojciech Fąferko z Centrum Implantologii i Ortodoncji Dentim clinic w Katowicach.

Chemia króluje w popularnych napojach. Półlitrowa butelka napoju gazowanego zawiera przeciętnie 15 łyżeczek cukru. Kwasy zawarte z kolei w napojach, zarówno w tych tradycyjnych, jak i light uszkadzają zęby, są również powodem podrażnień dziąseł i języka. Na tym jednak nie kończy się lista napojów zakazanych przez dentystów. Groźne dla zębów są także zimne napoje.

– W naszej jamie ustnej utrzymuje się temperatura 36.6 st. Celsjusza lub nieco wyższa. Pijąc napój mający 5-10 st. Celsjusza, czyli napój prosto z lodówki lub z lodem możemy narazić nasze zęby na szok termiczny, a konsekwencji na pęknięcie szkliwa. Pojawiają się wtedy mikroszczeliny, w których rozwijają się bakterie, powodujące próchnicę – przestrzega dr Fąferko.

Zasady picia słodkich i gazowanych

Nie oznacza to jednak, że z napojów trzeba całkowicie rezygnować, chociaż i to zalecają dentyści. Zdaniem dr Fąferko ryzyko próchnicy można zminimalizować stosując się do kilku prostych zasad.

- Najprościej jest zrezygnować z napojów na rzecz napojów niegazowanych i wody, zwłaszcza tej bogatej w wapń. Jeśli jednak dalej kusi nas cola lub słodka oranżada, pijąc je nie płuczmy nimi zębów, tylko od razu połykajmy. Unikniemy wtedy osadzania się cukrów i kwasu na powierzchni szkliwa – mówi.

I dodaje: - Odpuśćmy sobie takie napoje przed snem. Zawarty w nich cukier przez noc będzie pożywką dla bakterii. Rano także odpowiadać będzie za nieprzyjemny zapach z ust. Ważne jest także, aby nie myć zębów od razu po wypiciu napoju. Większość związków chemicznych zawartych w napojach rozmiękcza szkliwo – wyjaśnia dentysta. Z pomocą mogą przyjść także wyniki badań amerykańskich naukowców z Academy of General Dentistry (AGD). Ich zdaniem picie coli czy oranżady przez słomkę zmniejsza negatywny wpływ płynu na zęby. – Słomka oczywiście musi być skierowana do tylnej części jamy ustnej. Tak aby ograniczyć kontakt napoju z zębami – mówi dr Fąferko.

Gimnastyka ze słomką, zasady picia napojów, na tym tle całkiem rozsądnie wygląda wprowadzenie do letniej diety zwykłej wody. – Nie ma znaczenia, jaka woda, może być gazowana lub nie, zmineralizowana lub nie. Ważne, aby była bez dodatków słodzących lub smakowych. Unikajmy wód o smaku cytryny czy maliny. Lepiej sami dodajmy cytryny lub limonki. Także soki są mniej niebezpieczne, pod warunkiem, że umyjemy po nich zęby – dodaje.

Napoje niezalecane: słodkie, gazowane napoje, cola, ice-tea, napoje kleiste i syropowate z dużą zawartością cukrów, napoje energetyczne i izotoniczne Napoje zalecane: woda (gazowana lub niegazowana), niesłodzona herbata (również zimna), mleko.