Palenie jest w coraz większym stopniu uznawane za czynnik ryzyka rozwoju otępienia u osób starszych, a liczba przypadków na świecie (szacowana na 36 milionów w 2010 roku) wzrasta i przewiduje się, że co dwadzieścia lat będzie się podwajała.

We wcześniejszym raporcie autorzy badań stwierdzili, że w porównaniu do osób niepalących mieli gorszą pamięć i większy spadek możliwości poznawczych.

Uczeni z University College London zbadali związek między historią palenia i osłabieniem zdolności poznawczych w okresie przejściowym pomiędzy wiekiem średnim a starością. Dane zebrano od 5,099 mężczyzn i 2,137 kobiet w średnim wieku 56 lat w czasie pierwszych testów poznawczych.

Analiza wieloletnich badań doprowadziła do czterech głównych wniosków:

1. Palenie u mężczyzn wiąże się z szybszym spadkiem funkcji poznawczych niż u panów niepalących i .
2. Mężczyźni, którzy palili papierosy przez cały okres badania, najgorzej wypadali w testach poznawczych.
3. U mężczyzn, którzy przestali palić w ciągu 10 lat przed pierwszym testem i tak zanotowano większe ryzyko osłabienia zdolności poznawczych, zwłaszcza w funkcji wykonawczych (zdolności kontrolowania i nadzorowania przebiegu procesów poznawczych oraz organizowania aktywności umysłowej.)
4. U wieloletnich byłych palaczy (tj. osób palących przez lub więcej 10 lat) nie zanotowano szybszego spadku zdolności poznawczych. Wyniki wykonywanych przez nich testów były porównywalne do tych uzyskanych od osób niepalących.

Podobnych zależności nie zanotowano u kobiet. Być może dlatego, sugerują uczeni, że średnio panie palą znacznie mniej.