11-03-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Duże badanie przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych sugeruje, że wiek i typ wód gruntowych dostarczających wodę pitną mogą mieć związek z ryzykiem rozwoju choroby Parkinsona.
Badacze analizowali dwa główne czynniki: wiek wód gruntowych oraz typ warstwy wodonośnej (akwiferu), z której pochodziła woda pitna. Akwifer to podziemna warstwa skał, piasku lub mułu, która magazynuje i transportuje wodę pod powierzchnią ziemi.
Według autorki badania, Brittany Krzyzanowski z Atria Research Institute w Nowym Jorku, woda pitna może odzwierciedlać poziom narażenia ludzi na współczesne . Młodsze wody gruntowe, powstałe z opadów z ostatnich 70-75 lat, częściej mają kontakt z zanieczyszczeniami. Starsze wody, zwykle znajdujące się głębiej pod ziemią, są lepiej chronione przed skażeniami z powierzchni.
W badaniu uwzględniono dane ponad 12 tys. osób zdiagnozowanych z oraz dane ponad 1,2 miliona osób bez tej choroby. Uczestnicy zostali dopasowani pod względem wieku, płci oraz pochodzenia etnicznego. Wszyscy mieszkali w promieniu około 4,8 km od jednego z 1279 punktów poboru próbek wód gruntowych w 21 głównych systemach wodonośnych w USA.
Przeanalizowano wiek wód gruntowych, rodzaj akwiferu oraz źródło wody pitnej, w tym systemy wodociągowe i prywatne studnie. Traktowano to jako wskaźniki potencjalnej ekspozycji na neurotoksyczne zanieczyszczenia.
Jednym z najczęstszych typów akwiferów w USA są akwifery węglanowe, zbudowane głównie z wapieni. Woda przepływa w nich przez szczeliny i kanały w skałach, co umożliwia szybki transport, ale jednocześnie zwiększa podatność na zanieczyszczenia z powierzchni.
Występują one m.in. w regionach Środkowego Zachodu, na południu kraju i na Florydzie.
Drugim ważnym typem są akwifery polodowcowe, powstałe ponad 12 tys. lat temu podczas cofania się lodowców. Składają się głównie z piasku i żwiru, a woda porusza się w nich wolniej i jest naturalnie filtrowana podczas przepływu pod ziemią.
Analiza wykazała, że osoby korzystające z wody z akwiferów węglanowych miały o 24 proc. wyższe ryzyko choroby Parkinsona niż osoby korzystające z innych typów akwiferów, a w porównaniu z wodą z akwiferów polodowcowych ryzyko było wyższe o 62 proc. Jednocześnie starsza woda gruntowa w akwiferach węglanowych wydawała się działać ochronnie - wraz ze wzrostem wieku wody ryzyko choroby spadało średnio o 6,5 proc. Naukowcy przypuszczają, że młodsza woda w tych systemach jest bardziej narażona na współczesne zanieczyszczenia z powierzchni, podczas gdy starsza pozostaje lepiej od nich odizolowana.
Na podstawie:
Choroba Parkinsona należy do najpoważniejszych schorzeń ośrodkowego układu nerwowego. To również jedna z najczęściej występujących i najdawniej odkrytych chorób zwyrodnieniowych układu nerwowego - wspomina się o niej już w indyjskim traktacie Aryuweda. czytaj dalej »