Trzy do pięciu kaw dziennie to bezpieczna dawka i może chronić serce

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku bardzo wysokich dawek kofeiny, zwłaszcza pochodzących z napojów energetycznych i tzw. energy shots. Produkty te zawierają znacznie więcej kofeiny w niewielkiej objętości niż zwykła kawa i mogą zwiększać ryzyko nadciśnienia oraz zaburzeń rytmu serca. Eksperci zalecają unikanie takich skoncentrowanych źródeł .

Ocena wpływu kofeiny na zdrowie nie jest prosta, ponieważ zawiera wiele innych związków biologicznie aktywnych, które mogą działać przeciwutleniająco i przeciwzapalnie. Dodatkowo na wyniki badań wpływają składniki często dodawane do kawy, takie jak cukier, syropy smakowe, mleko czy śmietanka. Większość dostępnych badań ma charakter obserwacyjny, dlatego wskazuje jedynie na zależności, a nie na związki przyczynowo-skutkowe.

Analiza wykazała, że picie czarnej kawy bez dodatków wiąże się z niższym ryzykiem cukrzycy typu 2, choroby wieńcowej, udaru mózgu, niewydolności serca oraz niektórych zaburzeń rytmu serca. Korzystne działanie może jednak słabnąć po dodaniu cukru, syropów czy śmietanki, choć wpływ tych dodatków wymaga dalszych badań.

Po spożyciu kofeina szybko wchłania się do organizmu i zwykle osiąga najwyższe stężenie we krwi w ciągu około godziny. Jej działanie zależy od wieku, genetyki, tempa metabolizmu oraz wcześniejszego spożycia kofeiny. Krótkotrwale może zwiększać ciśnienie tętnicze, przyspieszać akcję serca, podnosić poziom cukru we krwi i poprawiać koncentrację, ale u niektórych osób wywołuje kołatanie serca lub problemy ze .

Wpływ kawy na ciśnienie tętnicze nie jest jednoznaczny. U osób z prawidłowym ciśnieniem spożywanie 1-3 filiżanek dziennie wiązało się z nieco wyższym ryzykiem rozwoju nadciśnienia, natomiast większe spożycie wykazywało odwrotną zależność. Jednocześnie bardzo duże dawki kofeiny, zwłaszcza z napojów energetycznych, mogą wyraźnie podnosić ciśnienie, szczególnie u osób już chorujących na nadciśnienie.

Sposób przygotowania kawy również ma znaczenie. Niefiltrowana kawa, taka jak espresso, kawa po turecku czy z French Pressa, zawiera kafestol - substancję mogącą zwiększać stężenie „złego" cholesterolu LDL. Kafestolu praktycznie nie ma w kawie filtrowanej przez papier ani w kawie rozpuszczalnej. Badania wskazują także, że picie 2-4 filiżanek kawy dziennie wiąże się z niższym ryzykiem chorób serca, niewydolności serca i udaru, natomiast spożywanie ponad czterech filiżanek dziennie może zwiększać ryzyko niewydolności serca.

Autorzy podkreślają, że nie wszystkie produkty zawierające kofeinę działają w taki sam sposób. Herbata również wydaje się korzystnie wpływać na zdrowie układu krążenia, natomiast napoje energetyczne i suplementy z kofeiną mogą zawierać składniki przyspieszające jej wchłanianie i nasilające niekorzystne działanie. Naukowcy zaznaczają, że potrzebne są dalsze badania, ponieważ reakcja na kofeinę jest bardzo indywidualna i zależy m.in. od wieku, genów, przyjmowanych leków oraz stanu zdrowia. Dlatego każdy powinien obserwować, jak jego organizm reaguje na kofeinę, i w razie wątpliwości skonsultować jej spożycie z lekarzem.