Suplementy - które rzeczywiście są przydatne

Badacze podkreślają jednak, że u osób dobrze odżywionych wiele suplementów nie przynosi wymiernych korzyści. Niektóre stanowią jedynie niepotrzebny wydatek, a inne mogą powodować działania niepożądane, zwłaszcza gdy są przyjmowane w nadmiernych dawkach lub wchodzą w interakcje z lekami.

W przypadku osób starszych sytuacja jest bardziej złożona. Wraz z wiekiem częściej występują niedobory składników odżywczych, wynikające m.in. ze spadku apetytu, problemów stomatologicznych, chorób przewlekłych oraz stosowania leków wpływających na wchłanianie i metabolizm składników odżywczych.

Dodatkowym problemem są ograniczenia dietetyczne często spotykane u seniorów. Niewielkie posiłki, zupy, tosty czy miękkie pokarmy mogą zaspokajać głód, ale nie dostarczać wystarczających ilości białka, witamin i minerałów. Dlatego decyzja o suplementacji powinna być oparta na rzeczywistych potrzebach i potwierdzonych niedoborach.

Jednym z najczęstszych niedoborów u osób starszych jest niedobór . Może on prowadzić do anemii, zmęczenia, zaburzeń neurologicznych, drętwienia kończyn, a nawet problemów z pamięcią i koncentracją. Ryzyko zwiększają niektóre leki, m.in. i inhibitory pompy protonowej. W wielu przypadkach skuteczne są wysokie dawki doustne, choć czasem konieczne są zastrzyki.

Ważną rolę odgrywa również (folian), niezbędny do produkcji czerwonych krwinek i DNA. Jego niedobór może prowadzić do wzrostu poziomu homocysteiny, która wiązana jest z chorobami sercowo-naczyniowymi i pogorszeniem funkcji poznawczych. Przed rozpoczęciem suplementacji folianem należy jednak wykluczyć niedobór witaminy B12, aby nie maskować jego objawów.

Kolejnym często omawianym składnikiem jest . Jej niedobór częściej występuje u seniorów rzadko przebywających na słońcu, o ograniczonej mobilności, mieszkających w domach opieki lub spożywających niewiele produktów bogatych w tę witaminę. Suplementacja może być uzasadniona przy potwierdzonym niedoborze, osteoporozie lub zwiększonym ryzyku , jednak wysokie dawki nie zawsze przynoszą dodatkowe korzyści.

Wapń i magnez są istotne dla zdrowia kości, mięśni i układu nerwowego, ale najlepiej dostarczać je z pożywieniem. Suplementy mogą być pomocne przy niedostatecznej podaży lub osteoporozie. Z kolei popularne stosowanie jako środka na bezsenność nie ma obecnie mocnego potwierdzenia naukowego.

Autorzy zwracają uwagę, że jednym z najważniejszych, a często pomijanych składników diety seniorów jest białko. Zbyt mała jego podaż może prowadzić do , czyli związanej z wiekiem utraty masy i siły mięśniowej, zwiększając ryzyko upadków, niesamodzielności i pogorszenia jakości życia. Eksperci zalecają zwykle spożycie około 1,0-1,2 g białka na kilogram masy ciała dziennie.

Podsumowując, nie ma podstaw do rutynowej suplementacji wszystkich osób starszych. Najrozsądniejsze podejście polega na ocenie stanu odżywienia, wykonaniu odpowiednich badań i stosowaniu suplementów tylko wtedy, gdy istnieją niedobory lub zwiększone zapotrzebowanie. Fundamentem zdrowego starzenia pozostają zbilansowana dieta, aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu, kontakty społeczne oraz dostęp do wartościowej żywności.