Mózg może wchodzić w nową fazę biologiczną między 50. a 75. rokiem życia

Naukowcy przeanalizowali pojedyncze komórki hipokampa pobrane od osób w różnym wieku. Dzięki nowoczesnym metodom badawczym stworzyli szczegółową mapę zmian w aktywności genów oraz trójwymiarowej organizacji genomu zachodzących wraz z wiekiem.

Najbardziej wyraźne zmiany dotyczyły mikrogleju - komórek odpornościowych odpowiedzialnych za ochronę i utrzymanie prawidłowego funkcjonowania . Między 50. a 75. rokiem życia liczba mikrogleju powstałego jeszcze w okresie życia płodowego wyraźnie malała, a jego miejsce zajmowały komórki przypominające komórki odpornościowe krążące we krwi.

Nowo pojawiające się komórki wykazywały silniejsze cechy stanu zapalnego, co sugeruje, że mogą przyczyniać się do przewlekłego zapalenia obserwowanego w . Odkrycie podważa dotychczasowe przekonanie, że mikroglej pozostaje niezmieniony przez całe życie człowieka.

Badacze zaobserwowali również zmniejszenie liczby komórek odpowiedzialnych za utrzymanie bariery krew-mózg. Struktura ta chroni tkankę nerwową przed szkodliwymi substancjami obecnymi we krwi, dlatego jej osłabienie może zwiększać podatność mózgu na uszkodzenia i procesy zapalne.

Zmiany nie ograniczały się jednak do komórek odpornościowych. W wielu typach komórek mózgowych stwierdzono stopniowe pogarszanie się trójwymiarowej organizacji genomu. Ponieważ sposób ułożenia DNA wpływa na aktywność genów, jego dezorganizacja może być jednym z podstawowych mechanizmów starzenia się mózgu.

Autorzy podkreślają, że starzenie nie jest jedynie stopniowym gromadzeniem uszkodzeń. Wyniki wskazują, że układy odpornościowy, naczyniowy i nerwowy przechodzą skoordynowaną przebudowę, co otwiera nowe możliwości poszukiwania terapii mających chronić i sprawność poznawczą w starszym wieku.