08-01-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Bieganie i inna aktywność fizyczna mogą przeciwdziałać negatywnemu wpływowi diety bogatej w tłuszcze i cukry na zdrowie psychiczne. Na University College Cork pokazano, że ruch może łagodzić objawy depresyjne wywołane tzw. zachodnią dietą typu „fast food".
Naukowcy wykazali, że regularne bieganie zmniejszało związane z depresją zachowania u szczurów karmionych niezdrową dietą. Efekty te wiązały się ze zmianami zarówno w hormonach krążących we krwi, jak i w metabolitach produkowanych w jelitach, co podkreśla znaczenie osi jelita-mózg.
W eksperymencie porównywano szczury na standardowej diecie oraz na i wysokocukrowej, z dostępem lub bez dostępu do kołowrotka. Dzięki temu badacze mogli oddzielnie ocenić wpływ jakości diety i na zachowanie i funkcjonowanie mózgu.
Okazało się, że ruch działał „antydepresyjnie" nawet wtedy, gdy dieta była zła. To sugeruje, że aktywność fizyczna może wspierać także u osób, którym trudno zmienić nawyki żywieniowe.
Analiza metabolitów jelitowych wykazała, że niezdrowa dieta silnie zaburzała chemię jelit, ale ćwiczenia częściowo odwracały te zmiany. Szczególnie istotne były trzy związki powiązane z regulacją , których poziom spadał przy złej diecie, a wzrastał dzięki aktywności.
Testy behawioralne pokazały, że dieta sama w sobie nie pogarszała wyraźnie pamięci, natomiast ćwiczenia poprawiały orientację przestrzenną i nieco zmniejszały lęk, niezależnie od sposobu odżywiania.
Równocześnie zaobserwowano istotne zmiany hormonalne. Niezdrowa dieta podnosiła poziom insuliny i leptyny, lecz ćwiczenia ograniczały te wzrosty, co sugeruje, że równowaga hormonalna jest jednym z mechanizmów ochronnych ruchu.
Badanie ujawniło też, że zła dieta może blokować korzystny wpływ ćwiczeń na neurogenezę w hipokampie, czyli powstawanie nowych neuronów. Oznacza to, że choć ruch poprawia nastrój, pełne korzyści dla plastyczności mózgu mogą wymagać lepszej jakości diety.
Analizy korelacyjne wykazały silne związki między niektórymi metabolitami jelitowymi a funkcjami poznawczymi. Wzmacnia to koncepcję, że stan jelit i ma bezpośredni wpływ na pracę mózgu i zachowanie.
Autorzy podkreślają, że wyniki mają duże znaczenie praktyczne: ćwiczenia mogą poprawiać samopoczucie nawet przy złej diecie, ale optymalne efekty osiąga się, łącząc ruch z lepszym odżywianiem. Badanie otwiera też nowe kierunki dla terapii, skupionych na metabolitach i osi jelita-mózg, choć potrzebne są dalsze badania, także u samic i w dłuższej perspektywie czasu.
Na podstawie: