15-09-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Zdrowie układu krążenia w średnim wieku może mieć wpływ na tempo pogarszania się funkcji poznawczych w późniejszym życiu. Szczególne znaczenie mogą mieć aktywność fizyczna oraz kontrola poziomu glukozy we krwi. Wyniki wskazują, że poprawa modyfikowalnych czynników związanych ze zdrowiem serca może potencjalnie zmniejszać ryzyko demencji i choroby Alzheimera.
Naukowcy monitorowali stan 402 mieszkańców San Antonio w średnim wieku około 58 lat. Uczestnicy byli wcześniej objęci wieloletnimi badaniami dotyczącymi cukrzycy, chorób serca i zdrowego starzenia się, dzięki czemu naukowcy dysponowali danymi obejmującymi wiele lat życia.
Badacze oceniali zdrowie za pomocą wskaźnika Life's Simple 7, który uwzględnia m.in. , dietę, palenie tytoniu, ciśnienie tętnicze, BMI, cholesterol oraz poziom glukozy na czczo. uczestników oceniano nawet czterokrotnie za pomocą testu sprawdzającego m.in. , uwagę i inne zdolności umysłowe. Analizy uwzględniały również wiek, płeć, dochody i poziom wykształcenia.
Najważniejszy wniosek jest taki, że aktywność fizyczna w średnim wieku wiązała się z wolniejszym pogarszaniem funkcji poznawczych. Co istotne, nie chodziło wyłącznie o intensywne ćwiczenia - znaczenie miało już samo podejmowanie jakiejkolwiek aktywności i unikanie siedzącego .
W przypadku białych uczestników niepochodzenia latynoskiego szczególnie wyraźny związek zaobserwowano między niższym poziomem glukozy na czczo a wolniejszym spadkiem funkcji poznawczych. Poziom glukozy wynoszący 126 mg/dl lub mniej wiązał się w tej grupie z korzystniejszym tempem starzenia poznawczego. Pokazuje to, że poszczególne czynniki związane ze zdrowiem sercowo-naczyniowym mogą mieć różne znaczenie w różnych populacjach.
Autorzy podkreślają, że jest to szczególnie istotne w kontekście choroby Alzheimera, ponieważ czynniki ryzyka, na które można wpływać poprzez styl życia, mogą odpowiadać za znaczną część przypadków tej choroby.
Badanie ma jednak charakter obserwacyjny, dlatego nie dowodzi, że aktywność fizyczna lub niższy poziom glukozy bezpośrednio zapobiegają pogorszeniu pamięci. Pokazuje przede wszystkim związek między tymi czynnikami a tempem zmian poznawczych. Naukowcy podkreślają potrzebę większych badań, które sprawdzą, czy różnice między grupami etnicznymi rzeczywiście się potwierdzają oraz jak zdrowie układu krążenia zmieniające się na przestrzeni całego życia wpływa na starzenie się mózgu.
W praktyce wyniki wzmacniają więc przekaz, że dbanie o zdrowie serca w średnim wieku może być jednocześnie inwestycją w zdrowie mózgu w późniejszych latach. Regularna aktywność fizyczna, unikanie siedzącego trybu życia oraz utrzymywanie prawidłowego poziomu glukozy są elementami, na które można wpływać. Potrzebne są jednak dalsze badania, aby dokładniej określić, jakie działania i w jakim stopniu rzeczywiście zmniejszają ryzyko późniejszego pogorszenia funkcji poznawczych.
Na podstawie: