Problemy ze wzwodem pojawiają się w dużej grupie mężczyzn po 40. r. ż. i mają wiele potencjalnych przyczyn, do których zalicza się m. in.:

• choroby sercowo-naczyniowe (miażdżyca, nadciśnienie, choroba wieńcowa)
• choroby metaboliczne (cukrzyca, hipercholesterolemia, otyłość)
• zaburzenia hormonalne
• niewłaściwy styl życia
• problemy psychologiczne

Jedną z chorób powiązanych z dysfunkcją seksualną jest rak gruczołu krokowego (stercza, prostaty). W powszechnej świadomości panuje przekonanie, że diagnoza nowotworu złośliwego prostaty oznacza dla mężczyzny koniec życia intymnego, a już z całą pewnością niemożność odbywania normalnych stosunków seksualnych. Nie jest to prawdą - leczenie raka stercza nie zawsze musi być obciążone powikłaniami w postaci zaburzeń wzwodu, a nawet w przypadku ich wystąpienia istnieje obecnie wiele metod pozwalających mężczyźnie skutecznie leczyć zaburzenia erekcji i cieszyć się udanym życiem intymnym.

Diagnoza raka - co dalej?

jest jednym z najczęstszych nowotworów u mężczyzn powyżej 50. r. ż. We wczesnym stadium najczęściej przebiega bezobjawowo, wobec czego niesłychanie istotne jest regularne przeprowadzanie badań kontrolnych - wykrycie choroby we wczesnym stadium w większości przypadków umożliwia całkowite wyleczenie. Zaleca się, aby każdy mężczyzna po 50. r. ż. (po 40. r. ż., jeśli w najbliższej rodzinie pojawił się rak stercza) miał przynajmniej raz w roku wykonaną przez lekarza palpacyjną ocenę gruczołu krokowego przez odbyt (badanie „per rectum") oraz oznaczony poziom PSA (specyficzny antygen sterczowy służący ocenie stanu gruczołu) we krwi.

Większość z nas nie zachoruje, ale każdy niepokojący wzrost PSA lub nieprawidłowości w badaniu „per rectum" wymagają przeprowadzenia dokładnej diagnostyki, która pozwoli wykluczyć lub potwierdzić podejrzenie choroby. Diagnoza raka jest zawsze szokiem i wiąże się z olbrzymim stresem dla pacjenta i dla jego rodziny. Oprócz strachu i niepewności, w myślach pojawia się wiele pytań: o rokowanie, metody terapii i o to, jak będzie wyglądało życie po leczeniu. Lekarz opiekujący się chorym powinien dokładnie wyjaśnić wszystkie nurtujące kwestie, a także przedyskutować dostępne opcje leczenia i pomóc dokonać wyboru jednej z nich. Mimo że pytania związane z życiem seksualnym wydają się w takiej chwili mało istotne, warto zapytać o to lekarza, gdyż po leczeniu kwestie intymne mogą okazać się jednymi z najważniejszych.

Terapia raka prostaty a zaburzenia erekcji

Zaawansowany nowotwór może powodować dysfunkcję seksualną, jednak najczęstszą przyczyną występowania zaburzeń erekcji u pacjentów z rakiem stercza są powikłania związane bezpośrednio z jego leczeniem. Mechanizm powstawania zaburzeń może być różny w zależności od zastosowanej terapii. W większości przypadków problemem jest uszkodzenie ważnych struktur, takich jak naczynia i nerwy, lub rozległy uraz pooperacyjny. Problemy z osiągnięciem wzwodu mogą pojawiać się również w wyniku terapii hormonalnej, która prowadzi do drastycznego obniżenia poziomu testosteronu i innych androgenów odpowiadających u mężczyzn m.in. za pobudzenie seksualne i zdolność uzyskiwania erekcji. Sam stres związany z chorobą i jej leczeniem może również nasilać dysfunkcję lub być za nią odpowiedzialnym.

Każda z metod leczenia raka prostaty charakteryzuje się nieco odmiennym ryzykiem pojawienia się zaburzeń wzwodu po leczeniu (zostanie ono omówione szczegółowo poniżej). Zasadniczo, młodsi mężczyźni (do 55. r. ż.) mają większe szanse na uniknięcie trwałego zaburzenia funkcji seksualnej. Nie oznacza to jednak, że pacjenci bardziej zaawansowani wiekiem nie mogą liczyć na odzyskanie pełnej sprawności - ważna jest bowiem także aktywność seksualna i to, czy występowały już przed leczeniem. U większości pacjentów prowadzących dotychczas aktywne życie intymne i niedoświadczających problemów z erekcją ryzyko utrzymujących się dysfunkcji jest mniejsze niż u mężczyzn z zaburzeniami erekcji występującymi już przed leczeniem.

Obecnie stosowanych jest kilka metod leczenia raka prostaty. Lekarz dokonuje wyboru odpowiedniego sposobu postępowania po uwzględnieniu istotnych czynników (m.in. stopień zaawansowania i złośliwości choroby, wiek pacjenta oraz choroby towarzyszące) i w porozumieniu z pacjentem. Różne rodzaje terapii mogą być stosowane jednocześnie u tego samego pacjenta, co zapewnia lepszy efekt leczniczy.