Ta terapia pomaga przezwyciężyć lęk przed porażką

Źródłem silnego lęku przed błędami mogą być doświadczenia z dzieciństwa, takie jak nadmierna krytyka, zaniedbanie lub surowe reakcje opiekunów. Takie sytuacje mogą prowadzić do przekonania, że popełnianie błędów obniża , a wzorce emocjonalne ukształtowane w dzieciństwie utrzymują się przez wiele lat.

Zespół badaczy z Laboratorium Neuronauki Afektywnej Uniwersytetu SWPS w Poznaniu oraz Laboratorium Obrazowania Mózgu Instytutu Nenckiego sprawdzał, czy terapia wykorzystująca pracę z wyobrażeniami może trwale zmniejszyć wpływ bolesnych wspomnień na codzienne funkcjonowanie.

W badaniu klinicznym uczestniczyło 180 osób w wieku od 18 do 35 lat, którzy odczuwali lęk przed . Przez dwa tygodnie brali oni udział w czterech sesjach terapeutycznych poświęconych wspomnieniom związanym z krytyką doświadczaną w dzieciństwie.

Uczestników podzielono na trzy grupy. Pierwsza stosowała technikę ekspozycji wyobrażeniowej, polegającą na przywoływaniu trudnych sytuacji. Druga korzystała z techniki przekształcania wyobrażeń (Imagery Rescripting), w której osoba ponownie odtwarza bolesne wspomnienie, ale wprowadza do niego pomocnego „obrońcę", np. terapeutę, który przeciwstawia się krytyce i wspiera dziecko. Trzecia grupa stosowała tę samą metodę z dodatkowym opóźnieniem czasowym, mającym wzmocnić efekt terapeutyczny.

Wyniki pokazały, że wszystkie badane metody przyniosły trwałe zmniejszenie lęku przed porażką. Uczestnicy odczuwali także mniej smutku i poczucia winy, a ich reakcje fizjologiczne na wspomnienia krytyki były słabsze, co wskazywało na mniejsze .

Najskuteczniejsza okazała się technika przekształcania wyobrażeń, szczególnie wtedy, gdy wywoływała u uczestników zaskoczenie. Ten moment rozbieżności między tym, czego osoba się spodziewała, a tym, co wydarzyło się w zmienionym wspomnieniu, pomagał osłabić dawne schematy myślenia i emocjonalnego reagowania.

Badacze podkreślają, że bolesne doświadczenia z przeszłości nie muszą na zawsze determinować sposobu, w jaki człowiek reaguje na współczesne wyzwania. Terapia oparta na wyobrażeniach może pomóc stworzyć nowe, bezpieczniejsze zakończenia dawnych historii i zmienić emocjonalny sposób przeżywania wspomnień.