27-04-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Stres we wczesnym okresie życia może zwiększać ryzyko problemów trawiennych w późniejszych latach. Efekty te są związane ze zmianami zarówno w jelitach, jak i w układzie nerwowym współczulnym.
Uczeni podkreślają, że wczesne doświadczenia stresowe mogą mieć realny wpływ na rozwój dziecka i długoterminowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Lepsze zrozumienie tych mechanizmów może pomóc w opracowaniu bardziej precyzyjnych metod leczenia.
Stres w okresie ciąży oraz we wczesnym dzieciństwie, np. zaniedbanie emocjonalne czy inne trudne doświadczenia, może wpływać na rozwój mózgu. Zwiększa to również ryzyko problemów psychicznych, takich jak lęk czy . Naukowcy skupili się na relacji między mózgiem a jelitami, które są ze sobą w stałej komunikacji. Zaburzenia tej osi mogą prowadzić do problemów takich jak zespół jelita drażliwego, bóle brzucha czy zaburzenia perystaltyki (np. lub biegunki).
W badaniach na myszach symulowano wczesny poprzez oddzielanie młodych od matek. W dorosłości gryzonie te wykazywały większy poziom lęku, bólu jelit oraz zaburzeń pracy jelit. Zaobserwowano także różnice zależne od płci: samice częściej miały biegunkę, a samce zaparcia. Pokazuje to, że skutki stresu mogą przejawiać się w różny sposób.
Dalsze analizy wykazały, że różne objawy są kontrolowane przez odmienne mechanizmy biologiczne. Na przykład układ współczulny wpływał na motorykę jelit, hormony płciowe na odczuwanie bólu, a serotonina na oba te aspekty. Wyniki badań na zwierzętach potwierdzono analizami u ludzi. Duńskie badanie obejmujące ponad 40 tysięcy dzieci wykazało, że dzieci matek z nieleczoną depresją częściej miały problemy trawienne.
Drugie badanie w USA, obejmujące prawie 12 tysięcy dzieci, wykazało, że różne negatywne doświadczenia w dzieciństwie - takie jak czy zaniedbanie - wiążą się z większą liczbą problemów żołądkowo-jelitowych. Nie stwierdzono przy tym różnic między chłopcami a dziewczynkami.
Ogólnie badanie pokazuje, że wczesny stres może trwale wpływać na komunikację między mózgiem a jelitami. Może to prowadzić do długotrwałych problemów trawiennych, a uwzględnianie historii życia pacjenta może pomóc w lepszym dopasowaniu leczenia.
Na podstawie:
Depresja to bardzo poważna choroba, a jej lekceważenie może prowadzić nawet do śmierci. Dotyka ona ludzi w różnym wieku, jednak w przypadku osób starszych bywa często lekceważona, traktowana jako jeden z objawów starzenia się. czytaj dalej »