Samokontrola daje szansę na osiągnięcie celów codziennych:
dobra kondycja na co dzień
i celów odległych:
zapobieganie powikłaniom cukrzycy

Składniki samokontroli:
Najważniejszym składnikiem samokontroli jest
- badanie stężenia glukozy we krwi i systematyczne wpisywanie wyników do dzienniczka samokontroli
Dodatkowo
- badanie moczu na obecność glukozy i ciał ketonowych
- mierzenie ciśnienia
- systematyczne ważenie
- kontrola stóp

Prowadzenie samokontroli umożliwia:
- uzyskanie optymalnych wskaźników skuteczności leczenia
- ocenę wpływu diety, wysiłku fizycznego, stresów i dodatkowych chorób na stężenie glukozy
- obserwacje działania leków
- samodzielne decydowanie przez chorego o niewielkiej zmianie w dawkowaniu leków

Pomiar stężenia glukozy we krwi odbywa się za pomocą glukometrów – elektronicznych aparatów pomiarowych umożliwiających oznaczenie stężenia glukozy i odczytywanie wyników na ekranie wyświetlacza.

Na polskim rynku jest wiele glukometrów w przystępnej cenie. Chorzy na cukrzycę powinni interesować się tymi glukometrami, które mają refundację państwową na paski (wtedy opłata ryczałtowa za jedno opakowanie pasków wynosi 3,20 PLN). Przy wyborze aparatu trzeba kierować się dokładnością pomiarów, prostotą obsługi, sprawdzić czy wyświetlany wynik jest wystarczająco czytelny. Przed rozpoczęciem użytkowania warto zapoznać się z dołączoną do aparatu instrukcją.



Kontrola glikemii prowadzona za pomocą glukometru, spełnia swoje zadanie, gdy uzyskiwane wyniki sądokładne.

Tymczasem 70% błędów glukometrycznych powstaje z winy samego użytkownika. Są one następstwem niewiedzy, niedokładności wykonania badania i braku przeszkolenia.

Co powinien wiedzieć użytkownik glukometru?

Zwraca się uwagę użytkownikom by pomiar odbywał się w warunkach ładu i porządku. Trzeba wszystko starannie przygotować, usiąść i nie wykonywać oznaczeń „w biegu” kładąc glukometr byle gdzie, np. na telewizorze lub kuchence mikrofalowej. Korzystanie z glukometru wymaga uporządkowania i dokładności. Trzeba dbać nie tylko o stan glukometru, ale i o jakość pasków testowych. Aparat i paski stanowią zamknięty układ pomiarowy. Gdy jedno ogniwo zawiedzie pomiar będzie niemiarodajny.

Kardynalną zasadą, o której pacjent nie może zapomnieć to zgodność kodu pasków z kodem wyświetlanym na glukometrze. Aparat musi być zakodowany do odpowiedniej serii pasków przez:
- wprowadzenie numeru kodu za pomocą przycisku
- wsunięcie odpowiedniego paska kodującego
- umieszczenie w aparacie klucza kodującego

Przed rozpoczęciem pomiaru zawsze trzeba to sprawdzić.

W glukometrach „kroplozależnych”, w których jakość pomiaru zależy od objętości kropli krwi nałożonej, to znaczy takich, w których nie ma w pasku zasysającej krew kapilary, błąd może polegać nailości nakładanej krwi. MMoże jej być za mało lub za dużo. Za mało, gdy całe pole przewidziane do tego celu nie jest należycie wypełnione lub odwrotnie, nadmiar krwi może podpłynąć pod pasek i zabrudzić fotokomórkę.

Ważny jest również sposób nakładania krwi. Pacjent powinien czytać instrukcję i wiedzieć czy wolno mu dokładać krew w czasie rozpoczętego pomiaru. Są glukometry, które nie dozwalają tego typu manewrów.

Następny element, który może spowodować błąd pomiarowy, to samo pobranie próbki. Zbyt silne wyciskanie palca powoduje rozcieńczenie krwi płynem surowiczym. By zapobiec temu, firmy dostarczają w komplecie z glukometrem nakłuwacze z regulacją głębokości nakłucia.

Bardzo ważną czynnością jest mycie rąk przed oznaczeniem. Brud na rękach a zwłaszcza cukier z owoców może znacznie zmienić wynik tym bardziej, że ilość krwi wymagana do pomiaru jest coraz mniejsza. Mycie rąk mydłem i ciepłą woda to równocześnie korzystny masaż, który poprawia ukrwienie dłoni i umożliwia bezbolesne pobranie krwi.

Edukacyjne materiały służące radą pacjentom, stosującym samokontrolę coraz częściej zwracają uwagę na konieczność wykonywania masażu palców i całych dłoni. Masaż sprzyja gojeniu, poprawia ukrwienie i unerwienie rąk.

Nie należy natomiast dezynfekować palców spirytusem salicylowym i to z wielu powodów:

- obecne w spirytusie salicylany zakłócają pomiar
- sam spirytus może denaturować enzym zawarty w pasku pomiarowym
- spirytus powoduje niszczenie naskórka, pękanie, tworzenie ranek i większą bolesność.

Nie należy tuż przed pobraniem nakładać kremu do rąk. Zawarte w kremach związki również w sposób znaczny mogą zmienić wynik.