Przewlekłe zmęczenie ma związek z zaburzeniem oddychania?

25-11-2025

Zespół przewlekłego zmęczenia pozostawia wiele osób całkowicie pozbawionych energii i mających trudności z jasnym myśleniem, a ich objawy często nasilają się po wysiłku fizycznym lub umysłowym: reakcja ta jest znana jako nietolerancja wysiłku (ang. post-exertional malaise). Teraz naukowcy badający duszność u osób z przewlekłym zmęczeniem odkryli teraz, że pacjenci ci znacznie częściej doświadczają zaburzeń oddychania. Ten nieregularny wzorzec oddechowy może być powiązany z dysautonomią, zaburzeniem obejmującym nieprawidłową kontrolę nerwową naczyń krwionośnych i mięśni. Skupiając leczenie na tych nieprawidłowościach oddechowych, być może da się złagodzić część wyniszczających objawów.

Przewlekłe zmęczenie ma związek z zaburzeniem oddychania? [fot. Gerd Altmann from Pixabay]

- Prawie połowa naszych badanych z zespołem przewlekłego zmęczenia miała jakieś zaburzenia oddychania; to całkowicie niedoceniany problem, który prawdopodobnie przyczynia się do pogorszenia objawów - mówi dr Benjamin Natelson z Icahn School of Medicine. - Identyfikacja tych nieprawidłowości pozwoli naukowcom opracować nowe strategie leczenia, których ostatecznym celem będzie zmniejszenie objawów - dodaje.

Oddychaj spokojnie

Badanie objęło 57 osób z rozpoznanym zespołem oraz 25 zdrowych osób o podobnym wieku i poziomie aktywności. Wszyscy uczestnicy przeszli dwudniowe testy wysiłkowe układu sercowo-płucnego. W trakcie tych sesji naukowcy monitorowali , ciśnienie krwi, wydolność tlenową, wysycenie krwi tlenem oraz wysiłek potrzebny do oddychania. Analizowali także tempo i wzorce oddechu, aby wykryć oznaki hiperwentylacji i dysfunkcyjnego .

Dysfunkcyjne oddychanie często występuje u pacjentów z astmą, ale może rozwinąć się z wielu innych powodów. Typowe cechy obejmują częste głębokie westchnienia, szybkie oddychanie, silne wydechy z brzucha lub oddychanie klatką piersiową bez prawidłowego użycia przepony, co uniemożliwia pełne rozszerzenie płuc. Może również występować brak koordynacji między ruchami klatki piersiowej i brzucha, co oznacza, że mięśnie wspomagające oddychanie nie działają już płynnie razem.

- Wiemy, jakie objawy powoduje hiperwentylacja, ale nadal nie mamy pewności, jakie symptomy może nasilać dysfunkcyjne oddychanie - mówi dr Donna Mancini z Icahn School of Medicine. - Jednak wiemy na pewno, że pacjenci mogą mieć zaburzenia oddychania, nie zdając sobie z tego sprawy. Dysfunkcyjne oddychanie może występować nawet w stanie spoczynku - dodaje.

Łapanie oddechu

Wyniki wykazały, że osoby z zespołem przewlekłego zmęczenia pobierały mniej więcej tyle samo tlenu, co grupa kontrolna - ich maksymalny pobór tlenu (VO₂ max) był podobny. Jednak u 71 proc. osób z przewlekłym zmęczeniem stwierdzono nieprawidłowości oddechowe, takie jak hiperwentylacja, dysfunkcyjne oddychanie lub oba te zjawiska jednocześnie.

Prawie połowa badanych z zespołem przewlekłego zmęczenia oddychała nieregularnie podczas testów, w porównaniu do zaledwie czterech osób z grupy kontrolnej. Około jedna trzecia pacjentów z tej grupy hiperwentylowała, podczas gdy w grupie kontrolnej była to tylko jedna osoba. Dziewięciu pacjentów miało zarówno hiperwentylację, jak i dysfunkcyjne oddychanie: połączenie, którego nie zaobserwowano u żadnego z uczestników grupy kontrolnej.

Oba te zaburzenia oddychania mogą wywoływać objawy podobne do tych obserwowanych w zespole przewlekłego zmęczenia, w tym zawroty głowy, trudności z koncentracją, duszność i wyczerpanie. Gdy występują razem, mogą także powodować ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, zmęczenie i lęk. Naukowcy uważają, że te problemy oddechowe mogą nasilać skutki zespołu przewlekłego zmęczenia, a nawet odgrywać bezpośrednią rolę w występowaniu nietolerancji wysiłku.

- Być może dysautonomia może wywoływać szybsze i bardziej nieregularne oddychanie - uważa dr Mancini. - Wiadomo, że pacjenci z zespołem przewlekłego zmęczenia często mają dysautonomię w postaci nietolerancji ortostatycznej, co oznacza, że czują się gorzej w pozycji stojącej i bez ruchu. To zwiększa tętno i prowadzi do hiperwentylacji - dodaje.

Fizjoterapia oddechowa?

Odkrycia sugerują, że leczenie dysfunkcyjnego oddychania mogłoby pomóc złagodzić niektóre objawy zespołu przewlekłego zmęczenia. Naukowcy planują kontynuować badania nad tym, jak dysfunkcyjne oddychanie i hiperwentylacja wzajemnie na siebie wpływają. Choć potrzebne są dalsze badania, zanim będzie można zalecić konkretne terapie, już teraz istnieje kilka obiecujących pomysłów.

- Ćwiczenia oddechowe zaczerpnięte z mogłyby potencjalnie pomóc, podobnie jak delikatne ćwiczenia fizyczne, w których kontrola oddechu jest kluczowa, na przykład pływanie - sugeruje dr Natelson. - Albo biofeedback, czyli monitorowanie oddychania przy jednoczesnym zachęcaniu do spokojnych, równych oddechów. Jeśli pacjent hiperwentyluje, można to zauważyć za pomocą urządzenia mierzącego wydychane CO₂. Jeśli jego poziom jest niski, pacjent może spróbować spłycić oddech, by podnieść go do bardziej prawidłowych wartości - dodaje.

Na podstawie:

Senior.pl

Tagi: tętno, hiperwentylacja, joga, oddychanie, przewlekłe zmęczenie

Zastrzeżenia odpowiedzialności

Podziel się:

Wersja do druku Dodaj link na swojej stronie Kanał RSS

Zobacz także

Skomentuj artykuł:

Komentarze mogą dodawać wyłącznie osoby zalogowane.
Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.