Przewlekła bezsenność sprzyja rozwojowi demencji

17-09-2025

Osoby cierpiące na przewlekłą bezsenność mogą doświadczać szybszego pogorszenia pamięci i zdolności poznawczych wraz z wiekiem, a także zmian w mózgu widocznych w badaniach obrazowych, niż osoby bez przewlekłej bezsenności.

Przewlekła bezsenność sprzyja rozwojowi demencji

Jak odkryto, osoby z przewlekłą bezsennością - czyli problemami ze snem co najmniej trzy dni w tygodniu przez trzy miesiące lub dłużej - miały o 40 proc. wyższe ryzyko rozwoju łagodnych zaburzeń poznawczych lub demencji niż osoby bez bezsenności, co odpowiada dodatkowym 3,5 latom .

- nie wpływa jedynie na to, jak się czujesz następnego dnia - może także oddziaływać na zdrowie mózgu w dłuższej perspektywie - mówi dr Diego Z. Carvalho z Mayo Clinic w Rochester. - Zaobserwowaliśmy szybszy spadek zdolności poznawczych oraz zmiany w mózgu sugerujące, że przewlekła bezsenność może być wczesnym sygnałem ostrzegawczym lub nawet czynnikiem przyczyniającym się do przyszłych problemów poznawczych - dodaje.

W badaniu monitorowano grupę poznawczo zdrowych 2750 osób o średniej wieku 70 lat przez średnio 5,6 roku. Spośród nich 16 proc. cierpiało na przewlekłą .

Na początku badania zapytano uczestników, czy w ciągu ostatnich dwóch tygodni spali mniej lub więcej niż zwykle. Przeprowadzano także coroczne testy i myślenia, a u części osób wykonano badania mózgu w poszukiwaniu ognisk hiperintensywności istoty białej - obszarów, gdzie choroba małych naczyń mogła uszkodzić tkankę mózgową - oraz blaszek amyloidowych, czyli białka, które może odkładać się w mózgu i jest związane z chorobą Alzheimera.

W trakcie badania łagodne zaburzenia poznawcze lub demencję rozwinęł się u 14 proc. osób z przewlekłą bezsennością, w porównaniu z 10 proc. osób bez problemów ze snem.

Po uwzględnieniu czynników takich jak wiek, nadciśnienie, stosowanie leków nasennych i diagnoza bezdechu sennego stwierdzono, że osoby cierpiące na bezsenność miały o 40 proc. wyższe ryzyko rozwoju łagodnych zaburzeń poznawczych lub demencji niż osoby bez bezsenności. U tych osób odnotowano także szybszy spadek wyników testów mierzących różne zdolności poznawcze.

Wśród osób z bezsennością naukowcy rozróżnili dwa typy: tych, którzy w ciągu ostatnich dwóch tygodni spali mniej niż zwykle, oraz tych, którzy spali więcej niż zwykle.

Osoby zgłaszające krótszy sen niż zazwyczaj miały na początku badania niższe wyniki testów poznawczych - odpowiadające byciu o cztery lata starszym. Wykazywały też więcej ognisk hiperintensywności istoty białej oraz więcej blaszek amyloidowych. W przypadku amyloidu efekt był podobny do obserwowanego u osób z genem APOE ε4, znanym czynnikiem ryzyka choroby Alzheimera. Z kolei osoby śpiące więcej niż zwykle miały na początku badania mniej ognisk hiperintensywności istoty białej.

Niektóre grupy były szczególnie narażone. Uczestnicy posiadający gen APOE ε4 - związany z wyższym ryzykiem Alzheimera - wykazywali szybsze osłabienie pamięci i zdolności poznawczych.

- Nasze wyniki sugerują, że bezsenność może wpływać na mózg na różne sposoby, obejmujące nie tylko blaszki amyloidowe, ale także małe naczynia doprowadzające krew do mózgu - mówi Carvalho. - To podkreśla znaczenie leczenia przewlekłej bezsenności - nie tylko w celu poprawy jakości snu, ale także potencjalnie w celu ochrony zdrowia mózgu wraz z wiekiem. Nasze wyniki wpisują się także w coraz liczniejsze dowody, że sen to nie tylko odpoczynek - to również odporność mózgu - dodaje.

Na podstawie:

Senior.pl

Tagi: starzenie się, pamięć, zaburzenia poznawcze, demencja, bezsenność

Zastrzeżenia odpowiedzialności

Podziel się:

Wersja do druku Dodaj link na swojej stronie Kanał RSS

Zobacz także

Skomentuj artykuł:

Komentarze mogą dodawać wyłącznie osoby zalogowane.
Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.