Poziom witaminy D we krwi pozwala przewidzieć ryzyko chorób i przedwczesnej śmierci

Niedobór jest powszechny w Europie, szczególnie wśród osób starszych, i wiąże się z większym ryzykiem wielu chorób związanych z wiekiem, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nowotwory czy osteoporoza. Dotychczas ocena stanu witaminy D opierała się głównie na pomiarze jej całkowitego stężenia.

W organizmie występuje kilka form (metabolitów) witaminy D. Większość z nich jest związana z białkami, a jedynie niewielka część pozostaje w formie wolnej, potencjalnie biologicznie aktywnej. To właśnie ta wolna frakcja może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia.

Dr Leen Antonio z Uniwersytetu w Leuven przeanalizowała dane z European Male Ageing Study, obejmujące 1970 mężczyzn w wieku 40-79 lat. Porównano poziomy całkowitych i wolnych form witaminy D z aktualnym stanem zdrowia oraz ryzykiem zgonu, uwzględniając czynniki zakłócające, takie jak wiek, BMI, palenie i samoocena zdrowia.

Wyniki wykazały, że niskie poziomy całkowitej witaminy D były związane z wyższym ryzykiem śmierci. Jednak tylko wolna forma 25-hydroksywitaminy D okazała się istotnym predyktorem przyszłych problemów zdrowotnych, podczas gdy wolna aktywna forma (1,25-dihydroksywitamina D) takiej zależności nie wykazywała.

W trakcie średniego okresu obserwacji wynoszącego ponad 12 lat zmarło około 27 proc. badanych mężczyzn. Mieli oni zwykle wyższe i niższy poziom aktywności fizycznej. Najwyższe ryzyko zgonu dotyczyło mężczyzn z najniższymi poziomami wolnej 25-hydroksywitaminy D.

Autorzy podkreślają, że badanie ma charakter obserwacyjny, co oznacza, że nie pozwala jednoznacznie określić przyczynowo-skutkowych mechanizmów ani dokładnych przyczyn zgonów. Mimo to wyniki wzmacniają tezę, że niedobór witaminy D negatywnie wpływa na ogólny stan zdrowia i długość życia.

Badacze sugerują, że zarówno całkowity, jak i wolny poziom 25-hydroksywitaminy D mogą być użytecznymi wskaźnikami przyszłego ryzyka zdrowotnego u mężczyzn. Wyniki pokazują potrzebę dalszych badań nad rolą wolnych form witaminy D w ocenie zdrowia i procesów starzenia.