25-02-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Opublikowany niedawno przegląd naukowy podsumowuje kilkadziesiąt lat badań nad wpływem dzikich borówek amerukańskich (accinium angustifolium, wild blueberries) na zdrowie kardiometaboliczne. Obejmuje ono m.in. funkcjonowanie naczyń krwionośnych, ciśnienie krwi, poziom lipidów (cholesterolu i trójglicerydów) oraz regulację poziomu glukozy we krwi.
Eksperci przeanalizowali 12 badań klinicznych z udziałem ludzi, przeprowadzonych na przestrzeni 24 lat w czterech krajach, które bezpośrednio dotyczyły wpływu dzikich borówek amerykańskich na zdrowie kardiometaboliczne. Uwzględniono także dziesiątki innych badań klinicznych i mechanistycznych dotyczących zarówno odmian dzikich, jak i uprawnych .
Najsilniejsze i najbardziej spójne dowody dotyczą poprawy funkcji naczyń krwionośnych. Wyniki odnoszące się do ciśnienia krwi, profilu lipidowego i kontroli glikemii są obiecujące, jednak autorzy podkreślają konieczność dalszych, większych i lepiej kontrolowanych badań klinicznych.
Przegląd nie ogranicza się wyłącznie do klasycznych wskaźników kardiometabolicznych, ale uwzględnia również inne aspekty dobrostanu, takie jak zdrowie jelit oraz funkcje poznawcze, które są coraz częściej postrzegane jako powiązane z metabolizmem i krążeniem.
Poprawa funkcji naczyń krwionośnych jest najbardziej konsekwentnym efektem obserwowanym w badaniach. Dzika borówka może wspierać funkcję śródbłonka, czyli zdolność naczyń do prawidłowego rozszerzania się i reagowania na bodźce. Część badań wykazywała korzystne efekty już kilka godzin po jednorazowym spożyciu, inne - po regularnym spożywaniu przez tygodnie lub miesiące.
Istotną rolę mogą odgrywać zmiany w mikrobiomie jelitowym. Większość zawartych w borówkach i błonnika dociera do jelita grubego, gdzie są przekształcane przez bakterie jelitowe w aktywne metabolity. Jedno z badań wykazało wzrost korzystnych bakterii z rodzaju Bifidobacterium po sześciu tygodniach regularnego jedzenia dzikich borówek.
Odkryto też korzyści poznawcze, zwłaszcza u osób starszych. Zaobserwowano poprawę szybkości myślenia i pamięci, co może być związane z lepszym krążeniem i ogólną poprawą zdrowia kardiometabolicznego.
W przypadku osób z podwyższonym ryzykiem kardiometabolicznym część badań wykazała istotne klinicznie obniżenie ciśnienia krwi, poprawę kontroli glikemii oraz korzystne zmiany w poziomie cholesterolu całkowitego, i trójglicerydów. Efekty te zależą jednak od stanu zdrowia, diety, stosowanych leków oraz indywidualnych różnic metabolicznych.
Zdaniem autorów dzikie borówki działają poprzez wiele mechanizmów biologicznych jednocześnie, m.in. wpływając na sygnalizację tlenku azotu, procesy zapalne, stres oksydacyjny oraz interakcje z . Według ekspertów regularne spożycie - w praktyce około jednej filiżanki dzikich borówek dziennie - może stanowić wartościowy element zbilansowanej diety wspierającej zdrowie.
Na podstawie: