Dyskretne schorzenie

Nie, nie "dyskretna choroba", jak powszechnie określało się pewne przypadłości, ale schorzenie rozwijające się przez wiele lat bezobjawowo - właśnie dyskretnie. Taka jest osteoporoza. W większości przypadków przebiega - we wstępnych jej fazach - bez żadnych poważniejszych, czyli łatwo zauważalnych objawów. Bywa, że pierwszym zauważonym objawem są złamania, następujące w zupełnie błahych - jakby się zdawało - okolicznościach. Duża podatność na złamania to już jednak oznaka zaawansowanej osteoporozy. albo przynajmniej ją wystarczająco wcześnie wykryć, by móc jeszcze względnie łatwo powstrzymać jej postępy? Tu także - jak w przypadku wielu innych schorzeń - niesłychanie ważna jest profilaktyka.

Kto ryzykuje?

Każda chyba choroba częściej pojawia się u pewnych grup osób, czy to o określonym pochodzeniu, rasie, odcieniu skóry, trybie życia, rodzaju diety. Nie jest tajemnicą, że na raka skóry częściej zapadają osoby o jasnej karnacji, często się opalające; na chorobę wieńcową i zawał - prowadzące stresujący tryb życia i spożywające dużo tłuszczów zwierzęcych, na nowotwory płuc - palacze tytoniu. To tak zwane grupy podwyższonego ryzyka. Także i osteoporoza statystycznie częściej dotyka pewne grupy ludzi. Co zatem jest czynnikiem ryzyka w tej chorobie?

Po pierwsze - wiek. Osoby starsze są bardziej narażone na wystąpienie tej choroby. Nie oznacza to jednak, że ludzie młodzi są całkowicie bezpieczni - oni również mogą zachorować, jednak najbardziej narażoną grupą wiekową bez w względu na płeć są osoby powyżej 65 roku życia. Czynnikiem ryzyka jest też płeć - osteoporoza znacznie częściej występuje u kobiet, niż u mężczyzn. Nie bez wpływu jest rasa - znacznie częściej chorują osoby białe i żółte, niż czarnoskórzy .

Na rozwój choroby ma również wpływ budowa ciała - osoby filigranowe, bardzo szczupłe, o drobnych kościach są na osteoporozę znacznie bardziej narażone, niż "grubokościści".

Za zwiększone ryzyko zachorowania mogą również odpowiadać nasi przodkowie - czynnik ryzyka zachorowania jest bowiem również warunkowany genetycznie. Skłonność do tej choroby dziedziczy się po matce - jeśli więc matka lub babcia chorowały na osteoporozę, to ryzyko wystąpienia jej u nas jest znacznie większe niż u innych osób.
Ważnym czynnikiem znacząco wpływającym na rozwój osteoporozy jest menopauza u kobiet. Na skutek niedoboru pewnych hormonów (występującym właśnie w trakcie menopauzy) kobieta może tracić nawet do 7 proc. masy kostnej rocznie!

Na rozwój choroby wpływają oczywiście też takie czynniki jak dieta i styl życia. Niedobór wapnia i witaminy D w diecie, połączony z mało aktywnym, siedzącym trybem życia, może znacząco przyspieszyć pojawienie się i rozwój tej choroby.

Jak wykryć?

W zaawansowanej osteoporozie głównym objawem są charakterystyczne złamania kości. Do złamań osteoporotycznych dochodzi bez wyraźnych, znaczących przyczyn, wystarczy niewielki upadek, nawet z wysokości własnego ciała.

Do najbardziej powszechnych złamań można zaliczyć złamania nadgarstka, kości udowej, kręgów kręgosłupa. Do najczęstszych objawów można zaliczyć bóle kręgosłupa, które niestety rzadko są uznawane za objaw samej osteoporozy, częściej zaś za zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Nierzadko występują również bóle na odcinku piersiowym, a także bóle krzyża i między łopatkami.

Zmiany osteoporotyczne można wykryć oczywiście dużo wcześniej, zanim jeszcze pojawi się podatność na złamania. W diagnozowaniu osteoporozy najczęściej wykonuje się badania biochemiczne krwi i moczu a także prześwietlenia. Badania krwi i moczu dotyczą oznaczenia w nich poziomu niektórych pierwiastków - wapnia i fosforu. Poza podstawowymi badaniami biochemicznymi, wykonuje się również inne, uzupełniające - dobierane już w konkretnych przypadkach przez lekarza.

Oprócz badań krwi i moczu wykonuje się również badania obrazowe (czyli różnego rodzaju popularne "prześwietlenia"). To wprawdzie najpopularniejsza i najtańsza metoda diagnostyczna, jednak pozwala na wykrycie dopiero dość znacznych ubytków - na rentgenowskich zdjęciach przeglądowych ubytki wywołane chorobą widać dopiero, gdy przekroczą 30 proc. masy kostnej.

Podstawowym badaniem pozwalającym na zdiagnozowanie oraz określenie stopnia zaawansowania osteoporozy jest jednak densytometria. Metoda ta umożliwia niezwykle dokładne i precyzyjne zmierzenie masy kostnej (z dokładnością do 1 proc.). W efekcie, dzięki densytometrii możliwe jest stworzenie komputerowego obrazu struktury kości.

Mocno inwazyjną metodą jest biopsja tkanki kostnej. Badanie to polega na pobraniu fragmentu kości i zbadaniu go pod mikroskopem. Metoda ta jest jednak wykonywana tylko w określonych przypadkach.

Leczenie

Podstawowym celem leczenia osteoporozy jest zapobieganie złamaniom i podobnym urazom. W leczeniu osteoporozy stosuje się kombinację dwóch rodzajów leków, które dzięki swojemu odmiennemu działaniu doskonale się uzupełniają. Pierwszy z nich ma za zadanie hamowanie komórek odpowiedzialnych za niszczenie kości, drugi ma na celu pobudzanie odbudowy kości.

Obecnie najpowszechniej stosowane są leki powodujące ograniczenie ubytku masy kostnej. Leki odbudowujące są rzadziej stosowane, a ich skuteczność nie potwierdzona.

Najlepiej zapobiegać, czyli profilaktyka bardzo wskazana

Analogicznie jak w przypadku wielu innych schorzeń, również i w zwalczaniu osteoporozy niesłychaną rolę odgrywa profilaktyka. Odpowiednie działania podjęte z dużym wyprzedzeniem mogą z jednaj strony bardzo poważnie spowolnić zmiany chorobowe, a przez to znacząco opóźnić pojawienie się najbardziej dokuczliwych objawów, z drugiej strony - istotnie złagodzić sam przebieg choroby.

mogą okazać się niezwykle skuteczne i należy je rozważyć szczególnie u osób, które przekroczyły 60 rok życia, mają jeden lub więcej czynników ryzyka, cierpią na choroby układu krążenia lub narządu ruchu.

Co więc ma wpływ na ? Odpowiedź nie powinna nikogo dziwić - mianowicie odpowiedni styl życia oraz odżywianie się. W większości schorzeń słyszymy od lekarzy "rzucić palenie", "mniej alkoholu", "więcej warzyw w diecie", "więcej ruchu". Cóż, takie rady słyszymy na tyle często, że są już oczywistością. Zakres zaleceń w profilaktyce osteoporozy nie odbiega zaś znacząco od tych ordynowanych w innych schorzeniach, szczególnie przewlekłych.

Na co zatem należy zwracać szczególne uwagę w profilaktyce osteoporozy? Co zmienić, z czego zrezygnować, co wprowadzić do diety lub rozkładu zajęć?

Po pierwsze warto ograniczyć (o ile nie zrezygnować) używki. Szczególnie istotne jest zaprzestanie palenia tytoniu i zmniejszenie spożycia alkoholu. Po drugie - aktywność fizyczna. Zwiększenie aktywności poprzez wykonywanie ćwiczeń fizycznych lub nawet codzienny zwykły spacer mogą znacznie obniżyć ryzyko wystąpienia choroby. Wskazane są także ćwiczenia specjalistyczne wykonywane przez 20 minut dziennie, jazda na rowerze lub pływanie.

Wskazana jest również ostrożność w poruszaniu się, tak aby ograniczyć ryzyko upadków. Ten istotny element jest jednak znacznie trudniejszy do zrealizowania. Wiąże się on z warunkami technicznymi otoczenia (wymaga zmian w wyposażeniu domu lub mieszkania, które czasami są dość kosztowne) oraz - co równie istotne - leczeniem zaburzeń krążenia i równowagi.

Ostatnia sugestia zaś to odpowiednia dieta – należy dostarczać codzienną, odpowiednią dawkę wapnia w postaci naturalnej lub jako preparaty, wraz z ważną dla działania układu kostnego i gospodarki wapniem witaminą D3.

Wsparcie diety czyli suplementy

Jeśli dieta nie dostarcza odpowiedniej ilości tego składnika, należy posiłkować się dodatkowo odpowiednimi preparatami, czyli tak zwanymi suplementami diety. Spożywanie wapnia we właściwych ilościach jest szczególne ważne we wspomnianej profilaktyce osteoporozy, a także w przypadku dzieci i młodzieży oraz kobiet w okresie przed i pomenopauzalnym.

Wapń to jednak nie tylko budulec kości (choć ponad 99% tego pierwiastka zmagazynowane jest w naszych kościach), uczestniczy również w procesie regulacji krzepnięcia krwi, przewodnictwie nerwowym oraz w stymulacji procesów immunologicznych. Nietrudno sobie wyobrazić kłopoty zdrowotne, które mogą nas dotknąć w sytuacji, gdy poziom wapnia w organizmie ulegnie zmniejszeniu. Można tego uniknąć przyjmując wraz z wapniem witaminę D3 - substancję konieczną do utrzymania prawidłowego poziomu tego pierwiastka.

Aby suplement zadziałał musi być przede wszystkim właściwie skomponowany - powinien zawierać optymalną dawkę odpowiednich składników, wzajemnie się uzupełniających i niezbędnych w skomplikowanych procesach biochemicznych zachodzących w organizmie. Skutecznym w profilaktyce osteoporozy suplementem jest - uzupełniający w codziennej diecie niedobory wapnia, witaminy D3, magnezu i cynku.



[imgalt]http://go.idmnet.bbelements.com/please/showit/320/1/1/13/?typkodu=img&_idplan=18429[alt][/alt][/imgalt]