11-12-2025
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Picie zbyt małej ilości wody może zwiększać podatność na problemy zdrowotne związane ze stresem.
Osoby pijące mniej niż zalecana dzienna ilość płynów wykazują silniejszą reakcję hormonów stresu, co wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca, cukrzycy i depresji.
Jak wykazano, osoby, które piły mniej niż 1,5 litra płynów dziennie - czyli równowartość siedmiu filiżanek herbaty - miały reakcję na o ponad 50 proc. silniejszą niż ci, którzy spełniali zalecenia dotyczące spożycia wody.
- Kortyzol to główny hormon stresu w organizmie, a nadmierna reaktywność kortyzolowa na stres wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób serca, cukrzycy i depresji. Jeśli wiesz, że czeka cię stresujące zadanie, np. termin oddania pracy lub wystąpienie publiczne, trzymanie butelki wody pod ręką może być dobrym nawykiem, który długoterminowo wspiera zdrowie - wyjaśnia prof. Neil Walsh z Liverpool John Moores University.
Długoterminowe konsekwencje dla zdrowia
W ramach badań podzielono zdrowe osoby dorosłe na dwie równe grupy - o najniższym i najwyższym spożyciu płynów. Pierwsza zwykle piła mniej niż 1,5 litra płynów dziennie, druga zaś spełniała zalecenia - 2 litry napojów w przypadku kobiet i 2,5 w przypadku mężczyzn.
Uczestnicy przez tydzień utrzymywali swoje zwyczajowe nawyki picia, a poziom nawodnienia monitorowano w próbkach krwi i moczu. Następnie wszyscy przeszli test stresu społecznego Trier (TSST), który symuluje realne sytuacje stresowe poprzez fikcyjną rozmowę kwalifikacyjną i zadanie z arytmetyki.
- Obie grupy czuły się tak samo niespokojne i miały podobny wzrost tętna podczas testu. Jednak tylko grupa z niską podażą płynów wykazała istotny wzrost kortyzolu w ślinie w odpowiedzi na stres - wskazuje Daniel Kashi, współautor badań.
- Chociaż osoby pijące zbyt mało płynów nie zgłaszały większego pragnienia niż druga grupa, ich mocz był ciemniejszy i bardziej skoncentrowany - a to wyraźne oznaki odwodnienia. Kluczową obserwacją było to, że odwodnienie wiązało się z silniejszą reakcją kortyzolu na stres. Nadmierna reaktywność kortyzolowa powiązana jest ze słabszym zdrowiem w długim okresie - zauważa dr Kashi.
Dlaczego odwodnienie jest szkodliwe?
Przyczyną jest system regulacji wody w organizmie, który jest ściśle powiązany z ośrodkiem reakcji na stres w mózgu. Gdy organizm wykrywa odwodnienie - spowodowane niewystarczającym spożyciem płynów lub ich nadmierną utratą - uruchamia wydzielanie hormonu zwanego wazopresyną. Wazopresyna działa głównie na nerki, zwiększając wchłanianie zwrotne wody, aby utrzymać objętość krwi i równowagę elektrolitową. Mechanizm ten jednak obciąża nerki, które muszą intensywniej zagęszczać mocz i regulować gospodarkę elektrolitową.
Wazopresyna działa również na podwzgórze - centrum reakcji na stres w mózgu - gdzie wpływa na uwalnianie kortyzolu. Oznacza to, że choć pomaga utrzymać objętość krwi i równowagę elektrolitową, równocześnie zwiększa poziom kortyzolu.
Naukowcy podkreślają, że choć potrzebne są dalsze badania długoterminowe, obecne wyniki potwierdzają aktualne zalecenia dotyczące spożycia płynów - ok. 2 litry dziennie dla kobiet i 2,5 litra dla mężczyzn.
Nawodnienie a radzenie sobie ze stresem
- Odpowiednie nawodnienie może pomóc twojemu organizmowi skuteczniej radzić sobie ze stresem - radzi dr Kashi. Praktycznym sposobem kontroli poziomu jest obserwacja koloru moczu - jasny żółty zwykle świadczy o dobrym nawodnieniu.
- Jeśli wiesz, że czeka cię stresujący okres, np. napięty terminarz czy wystąpienie publiczne, warto mieć przy sobie butelkę wody - to prosty nawyk, który może przynieść długofalowe korzyści dla zdrowia - zaleca dr Kashi.
Na podstawie:
Cukrzyca to choroba przewlekła metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym stężeniem glukozy (hiperglikemią) we krwi. Wyróżnia się dwa główne typy cukrzycy. Typ 1 ma podłoże autoimmunologiczne, zaś typ 2 jest wynikiem insulinoodporności i zaburzeń w wydzielaniu insuliny. czytaj dalej »
Depresja to bardzo poważna choroba, a jej lekceważenie może prowadzić nawet do śmierci. Dotyka ona ludzi w różnym wieku, jednak w przypadku osób starszych bywa często lekceważona, traktowana jako jeden z objawów starzenia się. czytaj dalej »