Wzrok często ulega pogorszeniu w miarę upływania lat. Czasem oznacza to po prostu wizytę u okulisty i konieczność przyzwyczajenia się do zakładania okularów. W niektórych sytuacjach jednak zmiany są poważniejsze i mogą prowadzić do poważnych zaburzeń ze ślepotą włącznie, stąd warto poznać odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące chorób oczu seniorów.

• Jakie są objawy AMD?

AMD to choroba, w której światłoczułe komórki plamki żółtej mogą ulec uszkodzeniu i przestać funkcjonować. Plamka żółta znajduje się w centralnej części siatkówki i umożliwia szczegółowy obraz.


Jakkolwiek AMD nie prowadzi do zupełnej utraty wzroku, może spowodować niewyraźne lub zniekształcone widzenie. Proste linie mogą jawić się jako faliste lub skręcone. Ludzie w zaawansowanej fazie choroby często zauważają puste pola lub ciemne plamy w centrum postrzeganego obrazu.

Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, warto jeść przynajmniej pięć porcji warzyw i owoców dziennie, szczególnie zielonych liściastych warzyw, takich jak szpinak i kapusta. Zawierają one bowiem luteinę, substancję, która chroni plamkę żółtą przed uszkodzeniem.

• Jakie są rodzaje AMD?

Wyróżnia się dwa rodzaje AMD: postać suchą zwyrodnienia plamki żółtej oraz postać wysiękową (mokrą).

Pierwsza z wymienionych jest najczęstszą formą, dotyka około 90% wszystkich chorych. Rozwija się powoli, powodując stopniową utratę widzenia centralnego. Niestety nie istnieje skuteczna terapia, opracowano jednak specjalne przyrządy optyczne, które mogą być pomocne w czytaniu i innych rozmaitych czynnościach.

Wysiękowa forma AMD wynika z nadmiernego, nieprawidłowego rozwoju naczyń krwionośnych za siatkówką. Powoduje krwawienie i blizny, które następnie prowadzą do częściowej utraty wzroku. Ten rodzaj choroby może rozwijać się bardzo szybko i spowodować większe spustoszenia niż postać sucha. Nowo opracowywane terapie przynoszą bardzo obiecujące efekty, mogą zapobiec dalszemu pogarszaniu się wzroku, a nawet poprawić widzenie.

• Jak rozwija się zaćma i co można zrobić, aby jej uniknąć?

Jedna na trzy osoby powyżej 65 roku życia choruje na zaćmę. Nieleczenie prowadzi do znacznego pogorszenia wzroku.

Zaćma objawia się mętnymi, nieprzezroczystymi obszarami, które rozwijają się w normalnie przeźroczystej soczewce oka. Zadaniem soczewki jest skupienie światła wpadającego do oka Musi być więc przejrzysta, aby dało się widzieć jasno i ostro.

Dominującym objawem choroby jest niewyraźne widzenie, ale niektórzy mogą widzieć podwójnie, doznawać nadwrażliwości na światło i doświadczać zaburzenia nasycenia kolorów.

Podobnie jak w przypadku AMD, palenie papierosów i niewłaściwe odżywianie się to istotne czynniki ryzyka zaćmy. Nie bez znaczenia jest też podatność genetyczna, jednak najważniejszym czynnikiem prawdopodobieństwa rozwoju choroby jest wiek - u każdego rozwinie się zaćma, jeśli będzie „dostatecznie długo żył". Długotrwałe narażenie na słońce również może podnieść ryzyko choroby, warto więc pamiętać o noszeniu okularów przeciwsłonecznych.

Jeśli u kogoś rozwija się zaćma, jeszcze nie wszystko stracone. W wielu przypadkach choroba nie powoduje najpoważniejszych problemów. Jeżeli obraz stanie się zbyt niewyraźny, polecane jest leczenie chirurgiczne polegające na usunięciu zmętnionej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną. Wykonuje się je zwykle przy znieczuleniu miejscowym.

• Co powoduje zespół suchego oka? Co można zrobić, aby temu zapobiec?

Zespół suchego oka to termin, który obejmuje szereg dolegliwości charakteryzujących się niedostateczną produkcją łez. W rezultacie oko staje się suche i bolesne. Centralne ogrzewanie, klimatyzacja i regularne „przesiadywanie przed komputerem mogą pogorszyć problem. Uważa się, że około 15% dorosłych powyżej 40 roku życia doświadcza zespołu suchego oka, zapada nań dwa razy więcej kobiet niż mężczyzn.

Zdarza się, że nie można określić dokładnej przyczyny i całkowicie wyleczyć zespołu suchego oka, ale istnieje kilka skutecznych metod, które zmniejszają objawy i poprawiają komfort widzenia. Krople do oczu pomogą łagodzić podrażnienia i zmniejszyć dyskomfort.

Można pomóc swojemu organizmowi w wytworzeniu lepszej jakości łez. Dieta powinna zawierać dużo kwasów omega-3 w diecie. Można je znaleźć w tłustych rybach, wzbogaconym pieczywie, orzechach włoskich, nasionach sezamu. Inne suplementy diety, które mogą ograniczyć dolegliwość, jest siemię lniane i olej z wiesiołka.

• Kogo dotyczy ryzyko jaskry?

Najczęstszy rodzaj jaskry dotyczy około dwóch na każde sto osób w wieku powyżej 40 lat. Czynniki ryzyka choroby to zaawansowany wiek i historia choroby w rodzinie. Nieleczona jaskra prowadzi do całkowitej utraty wzroku.

Jaskra powoduje żadnych objawów we wczesnym stadium, więc badania przesiewowe są niezbędne do wykrycia choroby przed nastąpieniem znaczącej utraty wzroku.

Każda osoba w wieku powyżej 40-lat powinny badać wzrok pod katem jaskry co dwa lata. Ludzie po czterdziestce, w których rodzinie zdiagnozowano przypadek jaskry, powinni poddawać się corocznej kontroli.