Nowa substancja pomoże pokonać jet lag

Większość ludzi tego doświadczyła: uczucia „bycia w rozsypce" po nocnym locie, zarwanej nocy lub nagłym przejściu na pracę nocną. Dzieje się tak dlatego, że organizm funkcjonuje w oparciu o wbudowany, 24-godzinny mechanizm odmierzania czasu (rytm dobowy), który koordynuje sen, czuwanie, wydzielanie hormonów, metabolizm, a nawet temperaturę ciała. Gdy harmonogram dnia zmienia się szybciej, niż wewnętrzny zegar potrafi się dostosować, pojawia się jet lag lub rozregulowanie związane z pracą zmianową:

bezsenność o porze snu, wyczerpanie w ciągu dnia oraz obniżona sprawność, która może utrzymywać się przez wiele dni.

Światło jest głównym sygnałem regulującym ten zegar, dlatego często zaleca się terapię jasnym światłem oraz przyjmowaną o ściśle określonych porach. Metody te bywają jednak kłopotliwe. Moment podania ma ogromne znaczenie, reakcje indywidualne są zróżnicowane, a codzienne życie nie zawsze pozwala na rygorystyczne trzymanie się harmonogramu świetlnego.

Teraz naukowcy Japonii opisują potencjalną alternatywę: nowy doustny związek o nazwie Mic-628, który może w sposób niezawodny przesuwać wewnętrzny zegar organizmu do przodu. Odkrycie to wskazuje na możliwie nową metodę szybszego powrotu do równowagi po jet lagu oraz lepszego przystosowania się do pracy nocnej.

Mic-628 działa poprzez aktywację kluczowego genu zegarowego znanego jako Period1 (Per1). Osiąga to, wiążąc się z białkiem, które zwykle hamuje Per1, co pozwala genowi stać się aktywnym zarówno w głównym , jak i w zegarach obecnych w całym organizmie.

W eksperymentach na myszach związek ten przyspieszał niezależnie od pory podania. To wyraźnie odróżnia go od takich metod jak ekspozycja na światło czy melatonina, które wymagają precyzyjnego timingu i często dają nierówne efekty.

W symulowanym modelu u myszy pojedyncza dawka Mic-628 skróciła czas ponownego zsynchronizowania rytmu dobowego z siedmiu dni do zaledwie czterech. Ta stabilna i jednokierunkowa zdolność przyspieszania rytmu stanowi przełomową strategię resetowania zegara biologicznego, szczególnie w przypadku trudnych adaptacji, takich jak podróże na wschód czy nocne zmiany.

Naukowcy postrzegają Mic-628 jako prototyp „inteligentnego leku" do zarządzania różnymi zaburzeniami wynikającymi z rozregulowania rytmu dobowego. Planowane są dalsze badania na zwierzętach i ludziach w celu oceny jego bezpieczeństwa i skuteczności.