Nieregularny rytm dobowy oznacza wysokie ryzyko demencji

Badanie objęło ponad 2 tysiące starszych ludzi, którzy przez około 12 dni nosili specjalne monitory rejestrujące okresy aktywności i odpoczynku. Dzięki temu naukowcy mogli dokładnie przeanalizować codzienne wzorce funkcjonowania organizmu.

Wyniki wykazały, że osoby o najsłabszym rytmie dobowym miały znacznie wyższe ryzyko rozwoju niż osoby o rytmie najsilniejszym. Zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu takich czynników jak wiek, choroby serca czy ciśnienie krwi.

Rytm dobowy reguluje sen i czuwanie oraz wiele kluczowych procesów fizjologicznych, w tym wydzielanie hormonów, trawienie i temperaturę ciała. Jest sterowany przez mózg i reaguje przede wszystkim na światło, które synchronizuje organizm z cyklem dnia i nocy.

Wraz z wiekiem często ulegają osłabieniu. Jak podkreślają autorzy badania, wcześniejsze prace sugerowały już, że zaburzenia rytmu dobowego mogą być czynnikiem ryzyka chorób neurodegeneracyjnych, a obecne wyniki dodatkowo wzmacniają to przypuszczenie.

W trakcie około trzyletniej obserwacji u 176 uczestników rozpoznano demencję. Analiza danych wykazała, że osoby z najsłabszym rytmem dobowym miały niemal 2,5 razy wyższe ryzyko zachorowania niż osoby z najsilniejszym rytmem.

Znaczenie miała również pora największej aktywności w ciągu dnia. Uczestnicy, których aktywność osiągała szczyt później po południu, mieli o około 45 proc. wyższe ryzyko demencji niż osoby najbardziej aktywne wcześniej. Może to świadczyć o niedopasowaniu do naturalnego cyklu światła i ciemności.

Naukowcy podkreślają, że badanie nie dowodzi związku przyczynowego, ale wskazuje na ważną zależność. Zaburzenia rytmu dobowego mogą wpływać na stan zapalny, sen oraz procesy związane z odkładaniem się amyloidu w mózgu. Autorzy sugerują, że przyszłe badania nad interwencjami, takimi jak terapia światłem czy zmiany stylu życia, mogą pomóc w opracowaniu nowych sposobów zmniejszania ryzyka demencji.