30-07-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Najnowsze badania sugerują, że młodsze pokolenia mogą starzeć się biologicznie szybciej niż osoby urodzone wcześniej, co może częściowo wyjaśniać wzrost liczby zachorowań na nowotwory w młodszym wieku. Coraz częściej diagnozuje się raka u osób w wieku 20, 30, 40 i początku szóstej dekady, choć dawniej choroba ta była kojarzona głównie z osobami starszymi.
Naukowcy z Washington University School of Medicine w St. Louis wskazują, że jednym z możliwych wyjaśnień tego zjawiska jest przyspieszone starzenie biologiczne organizmu. Oznacza ono, że ciało może być „starsze" niż wynikałoby to z liczby przeżytych lat, co może zwiększać ryzyko wielu chorób, w tym nowotworów.
Wiek biologiczny a ryzyko chorób
Badacze rozróżniają wiek chronologiczny, czyli rzeczywistą liczbę lat życia, oraz wiek biologiczny, który odzwierciedla stan komórek, tkanek i narządów. Dwie osoby w tym samym wieku mogą mieć zupełnie różny poziom biologicznego zużycia organizmu zależnie od genów, stylu życia, środowiska i przebytych obciążeń.
Analiza wykazała, że osoby urodzone w późniejszych dekadach wykazują oznaki szybszego starzenia biologicznego niż wcześniejsze pokolenia w tym samym wieku. Może to mieć związek ze wzrostem liczby tzw. nowotworów wczesnego początku, czyli diagnozowanych przed 55. rokiem życia.
Badania na dużych grupach uczestników
W badaniu przeanalizowano dane ponad 154 tysięcy osób z brytyjskiego projektu UK Biobank oraz ponad 10 tysięcy uczestników amerykańskiego programu NIH All of Us. Naukowcy oceniali starzenie całego organizmu oraz tempo starzenia poszczególnych narządów.
Do pomiaru wieku biologicznego wykorzystano specjalistyczne metody oparte m.in. na wynikach badań krwi, poziomie określonych białek i markerach metabolicznych. Dzięki temu można było oszacować kondycję organizmu bez wykonywania inwazyjnych badań.
Czynniki współczesnego stylu życia
Przyczyny szybszego starzenia biologicznego nie są jeszcze dokładnie poznane. Naukowcy podejrzewają jednak, że znaczenie mogą mieć zmiany w diecie, mniejsza aktywność fizyczna, zaburzenia snu, przewlekły stres, zanieczyszczenie środowiska oraz inne elementy współczesnego .
Wcześniejsze badania wskazywały już, że młodsze pokolenia częściej zmagają się z otyłością, zaburzeniami metabolicznymi czy - problemami, które dawniej częściej dotyczyły osób starszych.
Przyspieszone starzenie a nowotwory
Badanie wykazało, że szybsze starzenie biologiczne było związane z większym ryzykiem wystąpienia nowotworów diagnozowanych we wcześniejszym wieku. Osoby z najwyższym poziomem biologicznego starzenia miały około 15 proc. większe ryzyko zachorowania na takie nowotwory niż osoby starzejące się wolniej.
Zależność ta utrzymywała się nawet po uwzględnieniu genetycznych predyspozycji do raka. Oznacza to, że wiek biologiczny może dostarczać dodatkowych informacji o ryzyku choroby, których nie wyjaśniają same geny.
Znaczenie poszczególnych narządów
Naukowcy odkryli także, że przyspieszone starzenie konkretnych układów organizmu może wiązać się z określonymi typami nowotworów. Starszy biologicznie układ odpornościowy był powiązany z większym ryzykiem raka płuca, natomiast szybsze starzenie tkanki tłuszczowej wiązało się z większym ryzykiem .
Zdaniem badaczy takie informacje mogą w przyszłości pomóc wcześniej identyfikować osoby najbardziej zagrożone chorobą i kierować do nich skuteczniejsze działania profilaktyczne.
Nowe podejście do zapobiegania rakowi
Autorzy badania podkreślają, że szybsze nie oznacza automatycznie, że dana osoba zachoruje na raka. Nie dowodzi też jeszcze, że jest ono bezpośrednią przyczyną nowotworów, ale wskazuje na ważny mechanizm wymagający dalszych badań.
W przyszłości pomiary za pomocą prostych badań krwi mogą stać się narzędziem umożliwiającym wcześniejsze wykrywanie podwyższonego ryzyka. Pozwoliłoby to lepiej dopasować badania przesiewowe, zalecenia dotyczące stylu życia i działania profilaktyczne do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Na podstawie:
Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej występującym nowotworem na świecie. Co roku diagnozuje się ponad milion nowych przypadków choroby. Dużej liczbie przypadków tego raka można byłoby zapobiec dzięki zdrowszemu stylowi życia. czytaj dalej »