01-04-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Dietetyczna kombinacja oparta na przetworzonym mięsie i skrobi może zwiększać ryzyko demencji.
Nie jest tajemnicą, że zdrowa dieta może korzystnie wpływać na mózg. Jednak z ryzykiem otępienia może wiązać się nie tylko to, jakie produkty jemy, ale także jakie produkty jemy razem. Przeanalizowano różne zestawienia dietetyczne i ustalono, że osoby, których dieta składała się głównie z wysoko przetworzonego , produktów skrobiowych, takich jak , oraz przekąsek, takich jak ciastka i ciasta, były po latach bardziej narażone na otępienie niż osoby, które spożywały szerszą gamę zdrowych produktów.
- W diecie człowieka znaczenie ma złożone, wzajemne powiązanie produktów i ważne jest, by zrozumieć, w jaki sposób te różne połączenia, czyli sieci żywieniowe, mogą wpływać na mózg, ponieważ dieta może być obiecującym sposobem zapobiegania otępieniu - mówi dr Cécilia Samieri z Uniwersytetu w Bordeaux we Francji.
- Wiele badań wykazało, że zdrowsza dieta - na przykład bogata w , jagody, , pełne ziarna i ryby - może obniżać ryzyko otępienia. Wiele z tych badań koncentrowało się na ilości i częstości spożywania danych produktów. Nasze badanie poszło o krok dalej, przyjrzeliśmy się sieciom żywieniowym, i odkryliśmy istotne różnice w sposobach współwystępowania poszczególnych produktów w diecie osób, u których rozwinęło się otępienie, oraz tych, u których się ono nie rozwinęło - dodaje.
W badaniu wzięło udział kilkaset osób w średnim wieku 78 lat, dobranych pod względem wieku, płci i poziomu wykształcenia.
Uczestnicy pięć lat wcześniej wypełnili kwestionariusz żywieniowy, w którym opisywali, jakie rodzaje produktów spożywali w ciągu roku i jak często - od „rzadziej niż raz w miesiącu" do „ponad cztery razy dziennie". Co dwa-trzy lata przechodzili także badania lekarskie. Badacze wykorzystali dane z kwestionariuszy, by porównać, które produkty były często spożywane razem przez osoby z demencją i bez .
Naukowcy ustalili, że choć różnice w ilości poszczególnych produktów były niewielkie, to ogólne grupy produktów - czyli całe sieci żywieniowe - znacząco różniły się między osobami chorującymi na demencję i tymi wolnymi od otępienia.
- Przetworzone mięsa były „węzłem" w sieciach żywieniowych osób z otępieniem - mówi dr Samieri. - Osoby, u których rozwinęło się otępienie, częściej łączyły wysoko przetworzone mięso, takie jak kiełbasy, wędliny i pasztety, z produktami skrobiowymi, takimi jak ziemniaki, alkoholem oraz przekąskami typu ciastka i ciasta. Może to sugerować, że dla ryzyka otępienia istotna jest częstotliwość łączenia przetworzonego mięsa z innymi niezdrowymi produktami, a nie jego średnia ilość. Na przykład, osoby z demencją częściej jadły przetworzone mięso z ziemniakami, natomiast ludzi bez tej choroby częściej łączyli mięso z bardziej zróżnicowanymi produktami, w tym owocami, warzywami i owocami morza - dodaje.
Ogólnie rzecz biorąc, osoby bez otępienia częściej cechowała duża różnorodność diety, która zwykle obejmowała zdrowsze produkty, takie jak owoce i warzywa, owoce morza, drób czy mięso.
- Odkryliśmy, że większa różnorodność diety oraz szersze włączanie różnych zdrowych produktów wiąże się z mniejszym ryzykiem otępienia - mówi dr Samieri. - W istocie zaobserwowaliśmy różnice w sieciach żywieniowych, które były widoczne na lata przed rozpoznaniem otępienia. Nasze wyniki sugerują, że badanie diety poprzez analizę sieci żywieniowych może pomóc rozwikłać złożone relacje między dietą a biologicznymi mechanizmami zdrowia i choroby - dodaje.
Na podstawie: