14-08-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Nowe badania analizują, w jaki sposób antyoksydanty mogą wpływać na ryzyko nowotworów związanych z układem trawiennym.
może pełnić więcej funkcji niż tylko wspieranie układu odpornościowego. Może również pomagać w blokowaniu reakcji chemicznych zachodzących w , które są powiązane z ryzykiem rozwoju nowotworów. Nowe modelowanie matematyczne przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Waterloo sugeruje, że witamina ta może wyjaśniać, dlaczego wieloletnie badania dotyczące związku azotanów, azotynów i raka przynosiły sprzeczne wyniki.Azotany i azotyny są powszechnie obecne w diecie mieszkańców Ameryki Północnej. Występują między innymi w przetworzonych mięsach, takich jak wędliny, a także w owocach i warzywach uprawianych na glebach lub przy użyciu wody zanieczyszczonej tymi związkami.
Choć związki te pełnią ważne funkcje w organizmie, m.in. uczestniczą w procesach związanych z układem nerwowym i krążenia, mogą również reagować w żołądku w procesie zwanym nitrozowaniem. W wyniku tych reakcji powstają substancje, które według wielu naukowców mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów. Nowe badanie wskazuje, że witamina C może zakłócać ten proces i ograniczać powstawanie szkodliwych związków po posiłku.
- Od co najmniej lat 90. naukowcy badają związek między nowotworami a tymi związkami, ale wyniki były sprzeczne - mówi dr Gordon McNicol, współautor badania. Według niego obecność witaminy C w diecie może pomagać wyjaśnić te rozbieżności.
Witamina C może hamować nitrozowanie.
Aby prześledzić reakcje chemiczne zachodzące podczas trawienia, badacze stworzyli model matematyczny obejmujący ślinianki, żołądek, jelito cienkie oraz osocze krwi. Następnie zasymulowali, w jaki sposób azotany i azotyny przemieszczają się w organizmie oraz jak zmieniają się w czasie.
Wyniki sugerują, że spożywanie witaminy C razem z azotanami może zmniejszać powstawanie potencjalnie szkodliwych związków. Zielone warzywa liściaste, takie jak szpinak, naturalnie zawierają zarówno witaminę C, jak i azotany, a model wskazał, że takie połączenie może obniżać ryzyko rozwoju .
Symulacje wykazały również, że przyjmowanie suplementu witaminy C po każdym posiłku mogłoby umiarkowanie ograniczać tworzenie produktów nitrozowania związanych z ryzykiem raka wywołanym przez azotany i azotyny obecne w diecie, w tym w produktach takich jak bekon czy salami.
Model pomoże w przyszłych badaniach
Naukowcy mają nadzieję, że ich odkrycia pomogą zaplanować przyszłe badania kliniczne i laboratoryjne dotyczące wpływu odżywiania na ryzyko nowotworów.
- Nasze badanie dostarcza mapy mechanizmów, która może kierować przyszłymi badaniami klinicznymi i laboratoryjnymi poprzez wskazanie najważniejszych czynników wpływających na te potencjalnie szkodliwe reakcje chemiczne, takich jak ekspozycja na azotyny, spożycie antyoksydantów, czas spożywania posiłków, warunki panujące w żołądku oraz aktywność mikrobiomu jamy ustnej - wyjaśnia prof. Anita Layton, współautorka badań.
Według badaczki opracowany model może pomóc naukowcom projektować bardziej precyzyjne eksperymenty i interwencje, koncentrując się na tym, kiedy i u kogo proces nitrozowania zachodzi najczęściej oraz w jakich warunkach można go skutecznie ograniczać.
Na podstawie: