26-02-2025
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
„Czujemy smutek, ponieważ płaczemy" - napisał filozof i psycholog William James - „złościmy się, ponieważ uderzamy, boimy się, ponieważ drżymy", sugerując, że fizjologiczne reakcje emocjonalne, takie jak płacz, powodują zmiany poznawcze, na przykład uczucie smutku.
W rzeczywistości badania wykazały, że reakcje organizmu i zmiany poznawcze wpływają na siebie nawzajem - działa to w obie strony. Czujemy smutek, ponieważ płaczemy, ale także płaczemy, gdy jesteśmy . A jak to wygląda u naszych krewnych naczelnych?
Zespół naukowców z Uniwersytetu w Kioto przeprowadził badania na sześciu makakach japońskich żyjących w ośrodku badań nad ewolucyjnym pochodzeniem ludzkiego zachowania. Naukowcy skupili się na samodrapaniu - reakcji fizycznej związanej z negatywnymi emocjami, takimi jak i strach - oraz jego związku z pesymistycznym nastawieniem poznawczym, czyli tendencją do oczekiwania negatywnych wyników w obliczu niejednoznacznych informacji.
Aby ocenić stopień pesymizmu u małp, badacze przedstawili im trzy przyciski: biały (nagroda), czarny (brak nagrody) oraz szary (niejednoznaczny). Jednocześnie nagrali ich zachowanie, analizując zależność między samodrapaniem a .
- Reakcje fizyczne związane z negatywnymi emocjami mogą przewidywać późniejszy pesymizm poznawczy - mówi Sakumi Iki, autor badań. - Jednak nie działa to w drugą stronę - dodaje.
Innymi słowy, małpy częściej podejmowały pesymistyczne decyzje - unikały szarego przycisku - bezpośrednio po samodrapaniu. Jednak sam pesymizm nie powodował zwiększenia samodrapania. Jest to sprzeczne z badaniami nad ludźmi, u których pesymistyczne myślenie może wywoływać reakcje fizyczne. Brak tej zależności u makaków sugeruje, że u nich reakcje emocjonalne ciała poprzedzają zmiany poznawcze.
Z ewolucyjnego punktu widzenia strategia najpierw reagowania na bezpośrednie potrzeby organizmu, a dopiero potem angażowania procesów poznawczych, może być przystosowawcza i pomagać w radzeniu sobie z wyzwaniami w naturalnym środowisku. Mechanizm ten mógł istnieć na długo przed rozdzieleniem się linii ewolucyjnych ludzi i makaków, co wskazuje na jego starożytne pochodzenie.
- U ludzi związek między umysłem a ciałem mógł ewoluować w unikalny sposób, pod wpływem języka i zaawansowanej introspekcji - wskazuje Iki. - Możliwe, że podobne zależności można zaobserwować u małp, jeśli przeanalizujemy inne reakcje fizyczne lub procesy poznawcze - dodaje.
Na podstawie: