20-08-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Picie kawy wiąże się z dłuższym życiem i mniejszym ryzykiem wielu chorób przewlekłych. Dotąd jednak nie było jasne, jakie mechanizmy biologiczne odpowiadają za te korzyści zdrowotne.
Naukowcy z odkryli, że niektóre związki zawarte w aktywują receptor NR4A1, odgrywający ważną rolę w procesach , reakcji na stres oraz ochronie organizmu przed uszkodzeniami.
Receptor NR4A1 należy do grupy receptorów jądrowych regulujących aktywność genów w odpowiedzi na stres i uszkodzenia tkanek. Wcześniejsze badania wykazały, że działa on jak „czujnik składników odżywczych", pomagając organizmowi ograniczać skutki , wspierać regenerację oraz utrzymywać prawidłowy metabolizm.
Badacze przypominają, że wcześniejsze analizy populacyjne wiązały picie kawy z niższym ryzykiem choroby Alzheimera, Parkinsona i zaburzeń metabolicznych. Nowe testy dostarczają jednego z pierwszych biologicznych wyjaśnień tych zależności, wskazując na rolę receptora NR4A1.
W eksperymentach laboratoryjnych stwierdzono, że kilka związków obecnych w kawie, zwłaszcza kwas kawowy oraz inne , wiąże się z receptorem NR4A1 i zmienia jego aktywność. Efektem było zmniejszenie uszkodzeń komórek oraz zahamowanie wzrostu komórek nowotworowych.
Gdy naukowcy usunęli receptor NR4A1 z badanych komórek, ochronne działanie związków zawartych w kawie zanikło. Wynik ten potwierdza, że receptor odgrywa kluczową rolę w przynajmniej części korzystnych efektów biologicznych związanych z piciem kawy.
Badanie sugeruje również, że głównym źródłem prozdrowotnych właściwości kawy nie jest kofeina, lecz naturalne związki roślinne, takie jak polifenole, obecne także w wielu owocach i warzywach. Może to wyjaśniać, dlaczego zarówno kawa kofeinowa, jak i bezkofeinowa są wiązane z podobnymi korzyściami zdrowotnymi.
Autorzy podkreślają, że odkrycie nie dowodzi, iż picie kawy zapobiega chorobom, a jedynie wskazuje na jeden z możliwych mechanizmów jej działania. Ich zdaniem wyniki mogą pomóc w opracowaniu nowych leków wykorzystujących receptor NR4A1 oraz lepiej wyjaśnić, dlaczego regularne spożywanie kawy od lat kojarzone jest z lepszym zdrowiem i dłuższym życiem.
Na podstawie: