14-05-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Wysiłki mające na celu wydłużenie życia mogą przynosić efekty, ale nie w równym stopniu dla wszystkich.
W badaniach nad starzeniem się celem nie jest tylko dłuższe życie, lecz także w dobrym zdrowiu oraz zmniejszenie różnic w długości życia między ludźmi. Ten ideał określa się jako „spłaszczanie krzywej przeżycia", czyli skupienie większości zgonów w wąskim przedziale późnego wieku, zamiast ich rozproszenia na wiele lat.
Aby sprawdzić, jak blisko jesteśmy tego celu, naukowcy z Uniwersytetu w Sydney ponownie przeanalizowali dużą metaanalizę badań na kręgowcach. Skupili się na trzech popularnych interwencjach: ograniczeniu kalorii, rapamycynie i metforminie, które - jak pokazały badani - mogą wydłużyć życie, ale działają w różny sposób.
Ograniczenie kalorii polega na zmniejszeniu spożycia energii bez niedożywienia i od ponad wieku wiadomo, że wydłuża życie zwierząt. Działa m.in. poprzez osłabienie aktywności szlaku mTORC1, który reguluje metabolizm i . Rapamycyna bezpośrednio blokuje ten szlak, natomiast metformina wpływa na niego pośrednio, zmieniając sposób, w jaki komórki wykrywają poziom energii.
Choć ograniczenie kalorii i rapamycyna zwiększały średnią długość życia, wszystkie trzy metody powodowały też większe zróżnicowanie wieku w chwili śmierci. W praktyce oznacza to, że jedne osobniki korzystały znacznie bardziej niż inne.
Całkowita zmienność wzrosła o około 17 proc., a różnice między jednostkami nie zmalały. Oznacza to, że interwencje nie wyrównały wyników - przeciwnie, wiązało się z większą nieprzewidywalnością.
Zjawisko to może wynikać z tego, że interwencje jednocześnie obniżają podstawowe ryzyko śmierci i tempo jego wzrostu wraz z wiekiem, co zwiększa zarówno średnią długość życia, jak i jego zmienność.
Na różnice w efektach wpływają także czynniki takie jak genetyka, dawki czy warunki leczenia. Jak podkreśla dr Tahlia Fulton, choć metody te mogą wydłużać życie, ich korzyści nie są równo rozdzielone, a bez dokładniejszej wiedzy ich działanie przypomina „biologiczną loterię".
Na podstawie: