27-10-2026
zmień rozmiar tekstu
A+ A-
Naukowcy z Queen Mary University of London odkryli mechanizm, który może częściowo wyjaśniać, dlaczego kofeina bywa wiązana z korzystnym wpływem na zdrowie i starzenie się. Okazało się, że kofeina może aktywować AMPK, czyli bardzo stary ewolucyjnie system odpowiedzialny za kontrolowanie energii w komórkach, reakcję na stres i utrzymanie równowagi metabolicznej.
Badacze interesowali się tym, co dzieje się z na poziomie pojedynczej komórki. Wykorzystali do eksperymentów drożdże rozszczepkowe, jednokomórkowy organizm, którego wiele podstawowych mechanizmów biologicznych jest podobnych do tych występujących u człowieka. Z tego powodu drożdże są często wykorzystywane jako prosty model do badania procesów związanych ze starzeniem.
Wcześniejsze badania tego samego zespołu wykazały, że kofeina może wydłużać życie komórek poprzez wpływanie na białko TOR, które działa jak swego rodzaju przełącznik wzrostu. TOR pomaga komórkom decydować, kiedy powinny rosnąć i wykorzystywać dostępne składniki odżywcze. System ten jest niezwykle stary i funkcjonuje w organizmach żywych od ponad 500 milionów lat.
Nowe badanie przyniosło jednak zaskakujące odkrycie: kofeina nie działa bezpośrednio na TOR, lecz uruchamia inny ważny system - AMPK. AMPK można porównać do czujnika poziomu paliwa w komórce. Gdy energia jest ograniczona, system ten pomaga komórce dostosować metabolizm do trudniejszych warunków. Według badaczy kofeina pomaga właśnie „włączyć" ten mechanizm.
AMPK ma szczególne znaczenie, ponieważ występuje zarówno u drożdży, jak i u ludzi. Jest zaangażowany w regulację metabolizmu, wzrostu komórek, odporności na oraz naprawy DNA. Ta ostatnia funkcja jest szczególnie istotna w kontekście starzenia, ponieważ wraz z wiekiem w komórkach gromadzą się uszkodzenia materiału genetycznego, a ich niewystarczająca naprawa może prowadzić do pogorszenia funkcjonowania komórek i zwiększenia ryzyka chorób.
Odkrycie jest interesujące również dlatego, że AMPK jest związany z działaniem , popularnego leku stosowanego w leczeniu . Metformina, podobnie jak rapamycyna, jest od pewnego czasu badana pod kątem potencjalnego wpływu na procesy związane z długością życia. Związek kofeiny z tym samym systemem komórkowym otwiera więc nowe możliwości badań nad sposobami wpływania na proces starzenia.
Naukowcy podkreślają jednak, że nie oznacza to, że picie kawy automatycznie wydłuża życie człowieka. Eksperymenty przeprowadzono na drożdżach, a wyniki uzyskane w prostych organizmach nie zawsze przekładają się bezpośrednio na ludzi. Z drugiej strony fakt, że AMPK jest zachowany ewolucyjnie i występuje także w ludzkich komórkach, daje badaczom ważną wskazówkę dotyczącą potencjalnego mechanizmu.
Na podstawie:
Cukrzyca to choroba przewlekła metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym stężeniem glukozy (hiperglikemią) we krwi. Wyróżnia się dwa główne typy cukrzycy. Typ 1 ma podłoże autoimmunologiczne, zaś typ 2 jest wynikiem insulinoodporności i zaburzeń w wydzielaniu insuliny. czytaj dalej »