Strona głównaZdrowieCzy twoja tarczyca funkcjonuje prawidłowo? Choroby, objawy, badania

Czy twoja tarczyca funkcjonuje prawidłowo? Choroby, objawy, badania

Tarczyca to gruczoł dokrewny (wewnątrzwydzielniczy) znajdujący się z przodu krtani, którego prawidłowa praca ma dla zdrowia człowieka ogromne znaczenie. Hormony wydzielane przez tarczycę – T3 i T4 to związki jodu, które odpowiadają za wiele funkcji naszego organizmu – zależy od nich stan skóry, włosów i paznokci, ale także prawidłowe działanie układu krążenia i centralnego układu nerwowego. Jakie są podstawowe zaburzenia czynności tarczycy i które z objawów powinny zwrócić naszą uwagę?
Czy twoja tarczyca funkcjonuje prawidłowo? Choroby, objawy, badania [Fot. Kateryna_Kon - Fotolia.com]

Na czym polega praca tarczycy?

Czynność wydzielnicza warunkowana jest przez hormon tyreotropowy (TSH) wytwarzany przez komórki przysadki mózgowej. Jego uwalnianie regulowane jest z kolei przez hormon podwzgórza (TRH) – wraz z jego wzrostem, rośnie też stężenie TSH, które przyczynia się do produkcji tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Do zadań, za które odpowiadają te związki należy np. kontrolowanie tempa metabolizmu czy prawidłowa praca układu nerwowego. Trzecim hormonem wydzielanym przez tarczycę jest kalcytonina – odpowiedzialna za regulowanie poziomu wapnia w organizmie.
Jeśli stężenie któregoś z hormonów jest zbyt wysokie lub zbyt niskie możemy podejrzewać, że nasz gruczoł nie działa prawidłowo. Do głównych przyczyn chorób tarczycy należą zaburzenia immunologiczne, niedobór jodu oraz predyspozycje genetyczne. Wiemy na przykład, że problemy z tarczycą mają częściej kobiety aniżeli mężczyźni. Dlatego, jeśli w rodzinie chorą tarczycę miała babcia lub mama, to należy przypuszczać, że podobne dolegliwości mogą dotknąć także córkę lub wnuczkę – komentuje dr n. med. Barbara Piotrowska, endokrynolog.

Jakie są najczęstsze zaburzenia czynności tarczycy?


Nadczynność tarczycy – jest chorobą dynamiczną, polegającą na wydzielaniu zwiększonej ilości hormonów (znacznie większej niż potrzebuje nasz organizm). Do jej objawów należy chudnięcie, mimo wzmożonego apetytu (związane z mocno przyspieszonym metabolizmem), zwiększona pobudliwość nerwowa, kołatanie serca, drżenie dłoni czy ogólne osłabienie organizmu. W przypadku często obserwujemy także powiększenie tarczycy – co znacząco ułatwia diagnostykę, która ma kluczową rolę w zapobieganiu powikłaniom. Nieleczenie choroby grozi np. przełomem tarczycowym, tj. niebezpiecznym dla życia wzrostem poziomu hormonów.

Niedoczynność tarczycy – polega na zaburzeniu syntezy tyroksyny. Choroba rozwija się powoli, a do jej głównych objawów należy: stałe uczucie zmęczenia, senność, przybywanie na wadze (pomimo stosowania diety i spadku łaknienia), depresja, bóle mięśni i stawów. Objawy te często możemy jednak bagatelizować i potraktować jako przemęczenie organizmu, co sprawia że rozpoznanie choroby może następować późno – na zaawansowanym etapie. Niestety jest to bardzo niebezpieczne, ponieważ nieleczona niedoczynność tarczycy może prowadzić nawet do śpiączki.

Choroba Hashimoto z tak zwanej autoagresji, w której występuje niszczenie tarczycy przez mechanizmy, traktujące tarczycę jako wroga – jest to reakcja antygen-przeciwciało. Do diagnostyki choroby Hashimoto koniecznie jest więc oznaczenia przeciwciał aTPO (anty-TPO), czyli przeciwciał przeciwko peroksydazie tarczycowej. Ich podwyższona liczba, która sięga niekiedy tysięcy (podczas gdy norma to zazwyczaj wynik dwucyfrowy), potwierdza obecność choroby Hashimoto. Jest to schorzenie dość niespecyficzne, ponieważ może przebiegać na początku z przejściową „wstawką” nadczynności tarczycy – zwłaszcza u młodych kobiet, a później przeradza się w niedoczynność.

Diagnostyka chorób tarczycy: podstawowe badania

Podstawowe badanie, które pozwoli określić czy czynność naszej tarczycy jest prawidłowa, to oznaczenie w badaniach krwi poziomu TSH. Dodatkowo warto sprawdzić stężenie tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). Z kolei w celu wykrycia przeciwciał przeciwtarczycowych, które informują o autoimmunologicznym zapaleniu tarczycy (choroba Hashimoto), należy oznaczyć we krwi poziom aTPO.

Jednak ze względu na bardzo zróżnicowany obraz objawów klinicznych, dużą rolę w diagnostyce odgrywają także badania cholesterolu całkowitego, EKG pracy serca czy RTG klatki piersiowej. Bardzo ważne jest także wykonywanie USG tarczycy, które pozwala na dokładną ocenę wielkości ewentualnych zmian w obrębie tarczycy: guzków, torbieli czy wola.
Dzięki rozpoznaje się guzki pojedyncze lub mnogie, a także nowotwory tarczycy. Guzki występują u co 4-5 pacjenta i w większości nie wymagają leczenia, ale niektóre z nich kwalifikują się do biopsji. Warto więc profilaktycznie przynajmniej raz na dwa lata poprosić swojego lekarza rodzinnego o skierowanie na USG tarczycy – dodaje dr n. med. Barbara Piotrowska.
W razie wykrycia jakichkolwiek nieprawidłowości w czynności naszej tarczycy należy niezwłocznie zgłosić się do endokrynologa i rozpocząć odpowiednie leczenie lub rozszerzenie dalszej diagnostyki w celu potwierdzenia lub wykluczenia występowania chorób.

CM Damiana

Zobacz także

 

 

Skomentuj artykuł:

Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.

Artykuły promowane

REKLAMA

Najnowsze w dziale

Polecane na Facebooku

Najnowsze na forum

Warto zobaczyć

  • Umierać po ludzku
  • Pola Nadziei
  • Kosciol.pl
  • Fundacja ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych
  • Oferty pracy

  X   Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania oraz korzystania z narzędzi analitycznych, reklamowych, marketingowych i społecznościowych. Szczegóły znajdują się w Polityce Prywatności. Dalsze korzystanie ze strony oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Jeśli nie chcesz, aby pliki cookies były zapisywane w pamięci Twojego urządzenia, możesz to zmienić za pomocą ustawień przeglądarki.   X