British Medical Journal właśnie opublikował pierwsze wyniki badania klinicznego GRACE (Genomics to combat Resistance against Antibiotics in community-acquired LRTI in Europe) finansowanego przez UE. Badanie objęło 3400 pacjentów z 13 krajów Europy, którzy zgłosili się do swoich lekarzy rodzinnych z ostrym kaszlem. Kaszel jest jedną z najczęstszych przyczyn szukania pomocy lekarskiej i główną przyczyną wypisywania antybiotyków.

Badanie ujawniło znaczne różnice pomiędzy krajami Europy w przepisywaniu antybiotyków. Szansa otrzymania recepty na antybiotyk w danym kraju mogła przekraczać ponad 5 razy średnią, podczas gdy w innym kraju była 5 razy mniejsza od średniej. Niezależnie od tych różnic zdrowienie przebiegało w tym samym tempie. Okazało się, że u pacjentów z ostrym kaszlem różnice w wypisywaniu antybiotyków nie przynoszą korzyści.

- To wspólne, międzynarodowe badanie dostarcza potwierdzonych danych pokazujących, że antybiotyki są ciągle nadmiernie przepisywane w ostrym kaszlu oraz że duże różnice pomiędzy krajami w przepisywaniu antybiotyków nie są uzasadnione względami klinicznymi - powiedział profesor Christopher Butler, kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej i Zdrowia Publicznego Uniwersytetu w Cardiff. - Stwarza w ten sposób dużą szansę na większą standaryzację opieki przy tym tak rozpowszechnionym w Europie schorzeniu. Wprowadzenie lepszej standaryzacji opieki powinno znacząco wpłynąć na zmniejszenie niepotrzebnego wypisywania antybiotyków i będzie główna bronią w ograniczaniu antybiotykooporności, która jest jednym z głównych zagrożeń zdrowia publicznego w obecnych czasach.

- Zagrożenie antybiotykoopornością może zwiększyć się dramatycznie, jako że lekarze rodzinni stają w obliczu narastających żądań przepisywania antybiotyków przy ostrym kaszlu, zwłaszcza przy obecnej pandemii grypy H1N1 - dodał profesor Herman Goossens, koordynator Sieci Doskonałości GRACE z Uniwersytetu w Antwerpii. - Potwierdzone dane z badania GRACE pokazujące, że przepisywanie antybiotyku pacjentom z ostrym kaszlem nie wpływa istotnie na powrót do zdrowia, może okazać się narzędziem w ograniczeniu przepisywania antybiotyków.

Dr Maciek Godycki-Ćwirko z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi zwrócił uwagę, że na duży odsetek wypisywanych w Łodzi recept na antybiotyki mógł wpływać brak uzgodnionych zaleceń co do antybiotykoterapii, do których przyczynkiem będzie badanie GRACE.

Grupy antybiotyków wybieranych przez lekarzy również bardzo się różnią. W Southampton i Cardiff najczęściej wypisywanym antybiotykiem jest amoksycylina, podczas gdy np. w Mediolanie ponad 15% pacjentów z ostrym kaszlem otrzymało receptę na fluorochinolony.

Ilość antybiotyków przepisywanych przez polskich lekarzy rodzinnych przekraczała średnią europejską, a najczęściej przepisywali oni makrolidy.